AMSTERDAM – De temperatuur op de koudste plek van onze planeet kan onder specifieke omstandigheden dalen tot rond de -100 graden Celsius. Dat hebben Britse wetenschappers berekend.

Onderzoekers van de British Antarctic Survey hebben de weersomstandigheden geanalyseerd die op 21 juli 1983 leidden tot een recordtemperatuur van -89,2 graden Celsius bij het onderzoeksstation Vostok op de Zuidpool.

Ze concluderen in hun studie dat de extreme kou werd veroorzaakt door een ongewone atmosferische vortex, oftewel een koude wervelwind die bijna stil hing boven Vostok.

Als een vergelijkbare vortex opnieuw ontstaat boven Vostok en de gemiddelde windsnelheid lager uitvalt, dan zal de temperatuur bij het onderzoeksstation volgens de wetenschappers mogelijk verder dalen tot -96 graden Celsius.

Warme luchtstromen

De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Journal of Geophysical Research.

Atmosferische wervelwinden op Antarctica leiden volgens de onderzoekers tot extreme kou, omdat de weergebieden invloeden van de oceaan sterk beperken.

“De vortex uit 1983 isoleerde Vostok en verhinderde dat er warme luchtstromen arriveerden vanuit de oceaan”, aldus hoofonderzoeker John Turner in het Britse tijdschrift New Scientist.

Koudste plek

Overigens is het ook goed mogelijk dat Vostok de titel van ‘koudste plek op aarde’ zal verliezen aan het nabijgelegen Dome Argus.

De Britse onderzoekers hebben berekend dat een atmosferische wervelwind op die plek zou kunnen leiden tot een temperatuur van rond de -100 graden Celsius.