AMSTERDAM - De in zee levende voorouders van de huidige zoogdieren, reptielen en vogels kropen al miljoenen jaren eerder uit het water dan tot dusverre werd aangenomen.

Dat blijkt uit nieuwe bevindingen die woensdag in het wetenschappelijke tijdschrift Nature zijn gepubliceerd.

Een paar fossiele voetstappen tonen dat de eerste viervoeters 397 miljoen jaar geleden de wal op kropen, ver voordat wetenschappers überhaupt vermoedden dat ze bestonden.

De vindingen dwingen wetenschappers een belangrijke periode in de evolutie, toen in zee levende gewervelden evolueerden tot dinosaurussen, zoogdieren en uiteindelijk ook onder meer in de mens, te herzien.

Elpistostealii

Voorheen gingen deskundigen ervan uit dat de eerste viervoeters 385 miljoen jaar geleden ontstonden uit een vleesvinnige vissenfamilie met de naam Elpistostealii. Nu blijkt de herkomst van viervoetigen luttele miljoenen jaren eerder te liggen.

De fossielen die de bewijzen voor dit nieuwe inzicht leveren werden tussen 2002 en 2007 gevonden in een in onbruik geraakte steengroeve in het midden van Polen.

De afdrukken werden achtergelaten in wat eens een lagune-achtige omgeving was. Ook dit gaat in tegen eerdere, aannemelijke, opvattingen dat viervoeters voor het eerst aan land kwamen uit rivieren of zeeën, waar de getijdewerking zeedieren op de kust kon doen aanspoelen.

Eieren

Mogelijk kwamen waterdieren aan land om hun eieren buiten bereik van roofdieren te leggen of om van poel tot poel te geraken.

Er zijn voorvallen bekend waarbij vissen zich in zuurstofarm water naar de oppervlakte bewegen om, letterlijk, naar lucht te happen.