UTRECHT - Mensen die lijden aan autisme kunnen erg van slag raken door kleine veranderingen in hun planning of omgeving. Dit rigide en repetitief gedrag is zichtbaar in de hersenen, ontdekte neurowetenschapper Marieke Langen van het UMC Utrecht.

Ze maakte met geavanceerde beeldtechnieken veranderingen in de hersenbanen en hersenstructuur zichtbaar. Dinsdag promoveert ze er op.

Hersenbanen zijn geleidingsdraden en bestaan uit witte stof. Ze verbinden hersencellen met elkaar. De cellen bevinden zich in het grijze deel van de hersenen.

Langen vergeleek de hersenbanen van 29 autistische kinderen (7 tot 14 jaar) met die van een controlegroep van veertig gezonde kinderen in dezelfde leeftijdscategorie.

Bij de autisten bleek de kwaliteit van de hersenbanen af te nemen met de leeftijd, bij de gezonde kinderen gebeurde dat niet. Bovendien bleek dat het de ernst van het afwijkende gedrag samenhangt met de kwaliteit van de hersenbanen.

Tandenpoetsen

Autisten hebben vaak behoefte aan structuur en rituelen. Zo moeten veel autisten bijvoorbeeld elke dag tot op de minuut nauwkeurig op dezelfde tijd tandenpoetsen of kleren in een vaste volgorde aantrekken.

Veel zoegenoemd klassiek autisten hebben een sterke neiging tot het herhalen van handelingen, zoals eindeloos een knikker laten vallen, spullen of speelgoed op een rij zetten, of bewegingen met de vingers maken.

Met de MRI-technieken die Langen gebruikte, toonde ze ook aan dat de hersenbanen bij volwassen autisten eveneens zijn veranderd. Deze resultaten en de resultaten bij de kinderen benadrukken volgens haar dat autisme een ontwikkelingsstoornis is.