AMSTERDAM - Voor de tweede keer hebben sterrenkundigen een betrekkelijk kleine exoplaneet gevonden waarvan zij zowel de massa als de grootte konden bepalen. Het is tevens de eerste 'super-aarde' - een grote planeet die zekere overeenkomsten vertoont met de aarde - waarbij een atmosfeer is ontdekt.

De planeet, die de aanduiding GJ 1214b draagt, draait om een rode dwergster op slechts 40 lichtjaar van ons vandaan.

Hij is bijna drie keer zo groot als onze planeet en zijn massa bedraagt ruim zes aardmassa's.

Zijn inwendige bestaat waarschijnlijk voor het grootste deel uit bevroren water, maar omdat zijn afstand tot de ster slechts enkele miljoenen kilometers bedraagt, is zijn oppervlak tamelijk heet.

Dichte atmosfeer

De planeet is gehuld in een dikke, dichte atmosfeer. Het middel waarmee GJ 1214b is ontdekt, is bijna net zo bijzonder als de planeet zelf. Hij is opgespoord in het kader van het zogeheten MEarth-project: een opstelling van acht forse 'amateur-telescopen' bovenop Mount Hopkins (Arizona, VS) waarmee ongeveer 2000 nabije dwergsterren in de gaten worden gehouden.

Het doel is om planeten te vinden die, vanaf de aarde gezien, bij elke omloop vóór hun moederster langs bewegen. Tijdens zo'n mini-verduistering houdt de planeet een klein deel van het sterlicht tegen, waardoor het licht van de ster met grote regelmaat een beetje zwakker wordt.

De ontdekking van de planeet is later met een grote telescoop van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht op de Chileense berg La Silla bevestigd. Als volgende stap willen de sterrenkundigen de atmosfeer van de planeet nader onderzoeken.

Waarschijnlijk zal dit gebeuren met de Hubble-ruimtetelescoop.