NIJMEGEN - Wanneer een maatschappij verandert, veranderen religieuze denkbeelden mee. Zo geloven mensen minder in de hel zodra een samenleving industrialiseert.

Bovendien verdwijnt het beeld van een persoonlijke god. Dat concludeert Nienke Moor in een proefschrift waarop ze woensdag aan de Radboud Universiteit in Nijmegen promoveert.

De promovenda onderzocht religieuze denkbeelden door de eeuwen heen.

Door de overgang van akkerbouw naar industrie werd het beeld van God abstracter, zo ontdekte ze.

Democratie

Ook democratie verandert het beeld. ''Mensen zijn steeds meer gewend om hun eigen keuzes te maken en krijgen daardoor meer problemen met een God die alles voorschrijft'', vertelt Moor.

Ook het religieuze beeld van hemel en hel verandert door een meer onpersoonlijke god.

Hemel

Volgens Moor geloven mensen nog wel in de hemel, maar steeds minder in de hel.

''Zodra de persoonlijke god verdwijnt, raakt de god die mensen met de hel bestraft ook op de achtergrond.''

Atheïsten

Moor ziet in haar onderzoek ook het aantal agnosten en atheïsten toenemen.

''Maar dat betekent niet dat het geloof verdwijnt. Mensen geven een eigen invulling aan het beeld van God.''