STOCKHOLM - De Nobelprijs voor Scheikunde is woensdag in Stockholm toegekend aan drie wetenschappers.

De Amerikanen Venkatraman Ramakrishnan en Thomas Steitz en de Israëlische Ada Yonath krijgen de onderscheiding voor hun studies van de structuur en de functie van het ribosoom.

Ribosomen worden ook wel de 'eiwitfabriekjes van de cel' genoemd. Zij zorgen voor de correcte koppeling van bouwstenen (aminozuren) voor eiwitten en vormen zo eiwitketens. Eiwitten zijn de belangrijkste moleculaire machines van de cel.

Boodschapper

Een ribosoom, dat gemiddeld 21 nanometer groot is, bestaat uit een groot en een klein deel. In het kleine deel wordt boodschapper-rna (dat zorgt voor het kopiëren van genetische informatie uit het dna) gebonden.

Het grote deel van een ribosoom vormt een centrum om de informatie van het rna te kunnen aflezen.

De vondst van ribosomen is van groot belang voor moleculaire biologen en geeft ook antwoord op enkele evolutionaire vragen. De drie onderscheiden wetenschappers hebben al het nodige over de structuur en werking van het ribosoom opgehelderd, maar toch staat het 'eitwitfabriekje' nog bekend als een raadsel.

Marie Curie

Het is de zestiende keer dat de Nobelprijs voor Scheikunde is toegekend aan een drietal. Ada Yonath is de 36e vrouw die de prijs krijgt.

Marie Curie was in 1911 de eerste vrouw die de Nobelprijs voor Scheikunde ontving. Haar dochter Irène Joliot was de tweede. Zij won de onderscheiding in 1935 samen met haar man Frédéric Joliot, die tot nu toe met zijn 35 jaar ook de jongste scheikundeprijswinnaar is.

De prijswinnaars mogen een geldbedrag van bijna 1 miljoen euro verdelen.

Nobelprijs Scheikunde