NIJMEGEN - Dat de Amerikaanse Dennis dentist (tandarts) is geworden, is meer dan toeval. Evenmin is het geheel toevallig dat mevrouw Rouw in de uitvaartsector werkt, dat meneer Linde boswachter werd en dat Michiel een muzikant is die in Munstergeleen woont.

Dat heeft sociaal-psycholoog Raymond Smeets bewezen in een onderzoek, waarop hij maandag promoveert aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Nomen est omen (de naam is een voorteken), zeiden de Romeinen al, en dat is nu wetenschappelijk vastgesteld.

Mensen die een positief gevoel over zichzelf hebben, hebben onbewust ook een voorkeur voor alles wat aan henzelf gekoppeld kan worden, zoals de letters of betekenis van hun naam en de cijfers van hun geboortedatum.

Deze voorkeur is zo opvallend, dat het hele leven er door kan zijn beïnvloed, aldus onderzoeker Smeets.

Zelfwaardering

"Je bent wat je bezit", zo verklaart Smeets de uitkomst van zijn onderzoek. "Naarmate je meer zelfwaardering hebt, kies je vaker voor zaken die je aan jezelf kunt relateren."

Zo blijkt dat mensen de letters van hun eigen naam duidelijk vaker gebruiken in een tekst. Ook kiezen ze voor hun eigen letters als ze vijf positieve woorden over zichzelf moeten opschrijven, terwijl ze die letters juist vermijden in negatieve bewoordingen.

Aardiger

De voorkeur voor de eigen letters of cijfers beïnvloedt het gedrag veel vaker dan werd aangenomen, stelt de wetenschapper. "Mensen vinden iemand die op dezelfde dag is geboren spontaan aardiger. Ze kiezen vaker een beroep, een woonplaats of een partner die gelinkt kan worden aan hun naam of naamletters, dan op basis van kans zou mogen worden verwacht."

De voorbeelden zijn volgens Smeets legio: zo is Dennis oververtegenwoordigd in de Amerikaanse stad Denver, woont Ron in Rotterdam, heeft Em kinderen die Maarten en Marlon heten en werd A. Damme meermalen Nederlands kampioen dammen.

"Maar natuurlijk hebben zulke keuzes ook veel te maken met aanleg en omstandigheden. De uitkomst van mijn onderzoek is niet zomaar om te draaien. Het is dus niet bewezen dat iemand die in zijn leven niets heeft gedaan met zijn naam, dus ongelukkig is of geen zelfwaardering heeft. Dat zouden we nader moeten onderzoeken."