Hersenenmechanisme maakt mensen volgzaam

AMSTERDAM - Als mensen een afwijkende mening hebben, worden ze door hun hersenen gestimuleerd om die opvatting bij te stellen, zo blijkt uit onderzoek aan de Radboud universiteit van Nijmegen.

De onderzoekers gaven proefpersonen de opdracht om pasfoto's van vreemden met een cijfer te beoordelen op aantrekkelijkheid.

Nadat iedereen zijn oordeel kenbaar had gemaakt, verscheen op een beeldscherm het gemiddelde cijfer dat de groep had gegeven.

Smoesje

Met een smoesje onderzochten de wetenschappers vervolgens of de proefpersonen zich lieten beïnvloeden door de groepsnorm. De onderzoeksleider deed net alsof er iets fout was gegaan bij het verwerken van de gegevens en liet iedereen zijn cijfer opnieuw invullen.

Al snel bleek dat vrijwel alle deelnemers aan het experiment hun beoordeling onmiddellijk bijstelden in de richting van het groepsgemiddelde.

Verklaring

De verklaring voor het aanpassingsgedrag vonden de wetenschappers op hersenscans, die tijdens het onderzoek werden gemaakt van de proefpersonen.

Op het moment dat mensen beseften dat hun beoordeling niet overeenkwam met de groepsnorm, werd er een gebied in hun brein actief dat normaal gesproken waarschuwt bij het maken van fouten.

De resultaten van het experiment staan donderdag in het wetenschappelijke tijdschrift Neuron.
Volgens de onderzoekers zorgt de gemeten hersenimpuls ervoor dat mensen hun gedrag bijna automatisch aanpassen aan de sociale norm.

Handdoek

"Het onderzoek verklaart bijvoorbeeld waarom het hergebruik van handdoeken door hotelgasten toeneemt, als in hun kamer een kaartje hangt met de tekst '75 procent van onze gasten hergebruikt hun badhanddoek'", zo verklaart hoofdonderzoeker Vasily Klucharev in dagblad De Gelderlander.

"Het expliciet maken van de sociale norm geeft onze hersenen een sterke impuls om ons gedrag aan te passen."

Variatie

Uiteraard zijn er wel individuele verschillen in volgzaamheid. "We zagen tijdens het onderzoek een variatie in de mate waarin mensen hun oordeel bijstelden", aldus Klucharev. "Maar er was niemand die niet op zijn minst een beetje bijdraaide."

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?

NUwerk

Tip de redactie