AMSTERDAM - Een geeuw laat de hersenen afkoelen als ze oververhit zijn, zo blijkt uit nieuwe studie van Amerikaanse wetenschappers.

De onderzoekers van Binghamton University voerden hun 'gaap-onderzoek' uit met kanaries, omdat gapen bij de vogels niet besmettelijk is zoals bij mensen. De oorzaak van een geeuw kan daardoor eenvoudiger worden vastgesteld.

De wetenschappers plaatsten de kanaries in verschillende kooien en speelden met de temperatuur in de vogelverblijven. In sommige kooien werd de temperatuur langzaam opgevoerd, in andere kooien was het voortdurend warm en in een paar verblijven was de temperatuur gemiddeld.

De kanaries gaapten aanzienlijk vaker als de temperatuur langzaam toenam. Volgens de wetenschappers ondersteunt dat resultaat de theorie dat een gaap dient om de hersenen te 'ventileren'.

Kritieke temperatuur

"Als je uitgaat van de hypothese dat een gaap de hersenen laat afkoelen, zou er een kritieke temperatuur moeten zijn waarbij het gapen begint", zo verklaart onderzoeker Gordon Gallup op de Amerikaanse nieuwssite ABC.

"Als de buitentemperatuur je lichaamstemperatuur overstijgt werkt het alleen nog maar averechts om te gapen. En als het te koud is, zou het schadelijk kunnen zijn om te gapen, omdat hersenen door extreem koude lucht in shock kunnen raken."

Kanaries

Uit het experiment met de kanaries blijkt dat dieren vaak beginnen te gapen op het moment dat hun hersentemperatuur iets hoger is dan de temperatuur van hun omgeving.

Uit eerder onderzoek is al gebleken dat slaapgebrek en vermoeidheid vaak leiden tot oververhitting van de hersenen. Dat is waarschijnlijk de reden dat mensen vaak gapen als ze moe zijn.

Bloedsomloop

Een geeuw zou volgens de onderzoekers eerst de bloedsomloop in het hoofd en uiteindelijk ook de hersenen doen afkoelen. Daardoor zou het brein een korte opleving krijgen, wat volgens de onderzoekers ook verklaart waarom mensen 's ochtends vaak geeuwen - om hun hersenen op gang te helpen.

"Het brein is net een computer", aldus Gallup. "De hersenen opereren het beste als ze gekoeld zijn. Het lichaam is daarom zo geëvolueerd dat het brein steeds maximaal gekoeld wordt."