'Mannelijk geslacht bedreigd door chemicaliën'

AMSTERDAM - Het toenemende aantal chemicaliën in de natuur zorgt ervoor dat het mannelijk geslacht bij zowel dieren als mensen wordt aangetast, zo blijkt uit een wereldwijde studie.

Het rapport (PDF) van de natuurorganisatie CHEM Trust is gebaseerd op 250 internationale studies naar de effecten van hormoonverstorende chemicaliën op de natuur.

Vooral zogenaamde weekmakers in verpakkingen en chemische stoffen in cosmetica en voedsel hebben volgens het onderzoek een negatieve invloed op het mannelijk geslacht in vrijwel alle diersoorten.

Mannetjesvissen

Zo is bijvoorbeeld aangetoond dat de chemicaliën van anticonceptiepillen die in het riool belanden, ervoor zorgen dat veel mannetjesvissen in zoetwater nu ook vrouwelijke geslachtskenmerken vertonen, zoals eitjes die in hun testikels groeien.

Ook bij krokodillen, schildpadden, panters en elanden worden volgens onderzoekers steeds meer mannetjesdieren geboren die beschikken over uitzonderlijk kleine penissen en testikels. Een onderzoek naar de geslachtsverhoudingen bij ijsberen toonde zelfs aan dat relatief veel van de dieren hermafrodiet zijn.

De voortplanting van de diersoorten loopt volgens de schrijvers van het rapport dan ook groot gevaar door hormoonverstorende chemicaliën.

Hormoonreceptoren

"Dit onderzoek toont aan dat het mannelijke 'gereedschap' wordt bedreigd", zo verklaarde hoofdonderzoekster Gwynne Lyons tegen de Britse krant The Independent. "De vervrouwelijking van grote aantallen gewervelde dieren komt nu overal voor. Al die dieren hebben dezelfde hormoonreceptoren en die worden beïnvloed door het toenemende aantal chemicaliën in het milieu."

Ook het mannelijk geslacht bij mensen zou gevaar lopen. Zo worden er in het onderzoek enkele studies aangehaald die uitwijzen dat chemicaliën ook de geslachtskenmerken van baby's kunnen veranderen.

Kleine penissen

Een studie aan de Amerikaanse universiteit van Rochester heeft bijvoorbeeld aangetoond dat vrouwen die grote hoeveelheden van de chemische stof ftalaat in hun lichaam hebben, vaker baby's krijgen met relatief kleine penissen en nauwelijks ontwikkelde testikels.

Uit een onderzoek aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam bleek dat vrouwen die hebben blootgestaan aan de chemische stof PCB vaker jongens op de wereld zetten die in hun jeugd graag met poppen spelen in plaats van met traditioneel jongensspeelgoed.

Snel optreden

Het rapport van CHEM Trust krijgt wereldwijd steun van wetenschappers, die aandringen op strengere regelgeving komt voor het gebruik van chemicaliën. "Er moet snel worden opgetreden tegen hormoonverstorende chemicaliën", aldus Gwynne Lyons. "We hebben nu aangetoond dat verschillende van deze stoffen gezamenlijk een groot effect kunnen hebben op de natuur, ook al zijn de chemicaliën in producten individueel gezien misschien niet schadelijk."

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie