NIJMEGEN - Docenten hebben de neiging hoogbegaafde leerlingen in de brugklas negatief te benaderen. Dat geldt vooral voor jongens.

De leraren denken dat deze kinderen door hun ouders gepusht zijn. Door die houding kijken klasgenoten ook negatief naar deze kinderen, die vaak een klas hebben overgeslagen op de basisschool.

Dat blijkt uit een onderzoek van psycholoog Lianne Hoogeveen, waarop zij deze maand promoveert aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Volgens Hoogeveen ondervinden kinderen die een klas overslaan, daar later geen sociaal-emotionele problemen van.

Ongelukkig

Maar vooral jongens kunnen in de eerste klassen van het voortgezet onderwijs wel met sceptische docenten te maken krijgen en zich mede daardoor ongelukkig voelen in de klas.

Sommige leraren vinden dat kinderen die een of twee jaar jonger in de brugklas terecht komen, daar niet op de juiste plek zijn. Ze zijn tegen het zogenoemde 'versnellen', terwijl uit onderzoek in binnen- en buitenland blijkt dat het een heel goede ingreep kan zijn, aldus Hoogeveen.

Houding

De docenten laten dat in hun houding merken en dat kan volgens Hoogeveen overslaan op de rest van de klas.

Uit haar onderzoek bleek dat hoogbegaafde jongens in de eerste twee klassen van het voortgezet onderwijs minder vaak worden genoemd als de leukste klasgenoot en juist vaker als de minst leuke. Ook noemen klasgenoten hen verwaand, minder grappig, leidend of sociaal.

Meisjes

Hoogbegaafde meisjes krijgen minder negatieve opmerkingen, aldus de onderzoekster. Ze verklaart dat door te stellen dat meisjes zich beter kunnen aanpassen aan de eisen van een groep. Ook ontwikkelen meisjes zich fysiek sneller, waardoor het verschil in uiterlijk met oudere klasgenoten minder zichtbaar is.

Het Nijmeegse Centrum voor Begaafdheidsonderzoek (CBO) werkt met anderen aan een cursus hoogbegaafdheid voor pabostudenten. Ook geeft het CBO nascholingscursussen voor docenten.

"Als de kennis bij docenten over begaafdheid toeneemt, kunnen zij er beter op reageren. Want er is geen reden om tegen versnelling te zijn", aldus de promovenda.