WAGENINGEN - Als alle Nederlanders gezond zouden leven en eten, zou dat circa 30.000 nieuwe kankergevallen per jaar kunnen schelen. Nu krijgen circa 90.000 Nederlanders per jaar te horen dat zij kanker hebben.

Dat zegt Ellen Kampman, die op 2 oktober van het ambt van persoonlijk hoogleraar Voeding en kanker aan Wageningen Universiteit aanvaardt. Volgens Kampman beseffen vooral jongeren veel te weinig dat zij met een gezonde leefstijl de kans op kanker aanmerkelijk kunnen verkleinen.

Op jeugdige leeftijd wordt de kiem gelegd voor kanker op latere leeftijd, aldus Kampman.

Overgewicht

Naast roken en gebrek aan lichaamsbeweging, spelen overgewicht en overmatig alcoholgebruik een rol bij de kans om kanker te krijgen. De gemiddelde consument lijkt de oorzaak van kanker vaak te zoeken buiten zichzelf.

Maar dat vindt Kampman een misvatting: de oorzaken liggen vaak in het eigen leefpatroon, zoals overgewicht of bovenmatig alcoholgebruik.

Fouten

Kanker ontstaat door fouten of beschadigingen in de genetische informatie in cellen. Bij een op de tien kankerpatiënten is sprake van aangeboren veranderingen in het dna in hun cellen.

Maar bij de overige patiënten ontstaat de beschadiging tijdens hun leven. Het lijkt erop dat voeding een rol kan spelen bij het aan- en uitschakelen van genen, zegt Kampman.

Groenten

Op grond van zevenduizend studies over de relatie van voeding en kanker adviseert Kampman veel en gevarieerd groenten, fruit, volkoren brood en peulvruchten te eten, matig te zijn met alcohol, overgewicht te voorkomen en dagelijks een half uur lichaambeweging te nemen.

Wat goede voeding is voor kankerpatiënten is volgens Kampman nog niet zo duidelijk. Uit een Amerikaanse studie is gebleken dat manlijke patiënten met darmkanker die veel varkensvlees, rundvlees, vetrijke en vezelarme producten eten een drie keer zo kleine kans hebben om na vijf jaar nog in leven te zijn dan mannen met andere voedingsgewoonten.

Vitaminepreparaten

Verder is Kampman bezorgd over het gebruik van voedingssupplementen en vitaminepreparaten, speciaal onder kankerpatiënten. Ongeveer een op de tien kankerpatiënten gebruikt die.

Kampman stelt dat hoge doseringen vitaminesupplementen, zoals bètacaroteen of foliumzuur, een risico met zich brengen. Ze kunnen juist het kankerproces bevorderen, omdat ook tumoren voor hun groei de extra voedingsstoffen goed kunnen gebruiken.