AMSTERDAM - Het microscopisch kleine waterbeertje heeft als eerste diersoort een onbeschermde reis door de ruimte overleefd. Zweedse onderzoekers hebben dat bekendgemaakt.

De wetenschappers van de Kristianstad Universiteit lanceerden in Kazachstan ruim 3000 waterbeertjes de ruimte in. De ongewervelde diertjes (officiële naam Tardigrada) van ongeveer 1 millimeter grootte zaten vrijwel onbeschermd in een onbemande ruimtecapsule die tien dagen rond de aarde cirkelde.

Eitjes

Met het project onderzocht hoofdwetenschapper Ingemar Jönsson in samenwerking met de Europese ruimtevaartorganisatie ESA in hoeverre de waterbeertjes het vacuüm en de kosmische straling in de ruimte kunnen weerstaan. Bij terugkomst op aarde bleek dat de minuscule ruimtereizigers weinig last hadden van die buitenaardse omstandigheden. Bijna 70 procent van de diertjes leefde nog. Ze legden later zelfs eitjes die succesvol uitkwamen.

UV-licht

Het UV-licht van de zon - dat in de ruimte honderd keer sterker is dan op aarde - had wel een schadelijke uitwerking op de waterbeertjes. Enkele honderden diertjes zaten in een apart deel van het ruimtevaartuig, dat niet beschermd was tegen de UV-straling. Van die waterbeertjes overleefden slechts enkelen.

"Maar in principe zijn de omstandigheden in de ruimte, zoals het vacuüm dat extreme uitdroging kan veroorzaken en de kosmische straling, geen probleem voor de waterbeertjes", aldus Jönsson in een persbericht. "Een paar diertjes overleefden zelfs de ultraviolette straling."

Onverwoestbaar

Het waterbeertje staat al langer bekend als een unieke, onverwoestbare diersoort. Het diertje leeft oorspronkelijk vooral in vochtige mossen, maar kan zichzelf in uitgedroogde toestand maandenlang in leven houden. Verder weerstaan waterbeertjes temperaturen van -270 tot +200 graden Celsius.

In het verleden hebben meer dieren een reis door de ruimte gemaakt, zoals het Russische hondje Laika (dat stierf) en de Amerikaanse apen Able en Baker (die levend terugkeerden). Maar die 'astronauten' zaten in stralingbestendige drukcabines. Geen enkel dier overleefde eerder een onbeschermde reis door de ruimte.

Bewoonbaarheid

Het vermogen van de waterbeertjes om te overleven in extreme omstandigheden kan volgens de onderzoekers nuttig zijn voor verder ruimteonderzoek. "Het kan ons misschien helpen om de bewoonbaarheid van andere plaatsen in het heelal te onderzoeken", zo verklaarde ESA-onderzoekster Gerda Horneck in New Scientist. "Al zegt dit nog niks over hoe de diertjes zich op de lange termijn zouden ontwikkelen en voortplanten in extreme omstandigheden."