AMSTERDAM - Afdwalende gedachten hebben een positief effect op je prestaties, vooral wanneer je creatief werk verricht.

Psychologen trekken die conclusie uit twee nieuwe studies naar dagdromen. Gemiddeld blijken mensen bij de meeste taken 15 tot 20 procent van de tijd te dagdromen.

Dat lijkt niet bepaald efficiënt. Maar een onderzoek van psycholoog Jonathan Schooler aan de universiteit van California wijst uit dat afdwalende gedachten ook positieve effecten hebben. Mensen die veel dagdromen blijken beter te scoren bij het uitvoeren van creatieve testen, zoals het bedenken van woordassociaties.

Lange tekst

Schooler 'meet' dagdromen door proefpersonen bijvoorbeeld een lange tekst te laten lezen of een opdracht te laten maken. Als de deelnemers aan zo'n experiment merken dat hun gedachten afdwalen, moeten ze op een knop te drukken. Ook wordt hen soms onverwachts gevraagd of ze zich nog op hun taak concentreren, om zo vast te stellen of ze niet dagdromen zonder zich daar zelf van bewust te zijn.

Profijt

Vooral mensen die hun dagdromen onder controle hebben, presteren volgens Schooler gemiddeld beter als ze een creatieve opdracht krijgen. Proefpersonen die niet in de gaten hebben dat hun gedachten afdwalen, profiteren ook niet van hun dagdromen.

Bewustzijn

"Je gedachten laten afdwalen is het eenvoudige gedeelte", aldus Schooler in de Amerikaanse krant Boston Globe. "De kunst is vooral om genoeg bewustzijn te behouden om het dagdromen te onderbreken als je een creatief inzicht krijgt."

Nuttig

Zijn conclusies ondersteunen een studie van de Engelse psychologe Teresa Belton, die recentelijk verscheen in de Cambridge Journal of Education. Zij komt tot de conclusie dat dagdromen "moet worden erkend als een nuttige menselijke emotie die belangrijk is bij kennisverwerving en creativiteit."

Schoolkinderen

Belton ontdekte onder meer dat schoolkinderen die weinig tijd en gelegenheid hebben om te dagdromen, minder fantasie aan de dag leggen bij schrijfopdrachten. Zelfs als ze worden aangemoedigd om creatiever te zijn, slagen ze daar nauwelijks in.

Televisie

"Als ze niets te doen hebben, kijken deze kinderen vooral televisie", aldus Belton in de Daily Mail.

"De bewegende beelden houden hun gedachten bezig. Ze leren daardoor niet om hun verbeelding te gebruiken als een vorm van entertainment. Dagdromen is een techniek die oefening vereist. Als je het onder de knie hebt, denk je eerder na over ideeën die anders vergezocht of raar lijken."