GARDEREN - De 'duizendjarige' eiken, die enkele jaren geleden ontdekt zouden zijn op de Veluwe, zijn in werkelijkheid veel minder oud. Het oudste eikeltje waaruit een boom is ontkiemd, dateert naar alle waarschijnlijkheid uit het eind van de achttiende eeuw. De oudste boomdelen zijn ontstaan in 1826.

Dat maakten onderzoekers van de Wageningen Universiteit en de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten woensdag bekend aan de voet van de zogenoemde clustereiken in de buurt van Garderen op de Veluwe.

Stamomtrek

De dikste Veluwse clustereik, een verzameling stammen die dicht opeen staan, heeft een omtrek van 35 meter. Maar uit het onderzoek is tevens gebleken dat de stamomtrek niets zegt over de ouderdom van de bomen, aldus boomdeskundige Jan den Ouden uit Wageningen.

De ontdekkers dachten volgens Den Ouden dat de verzameling stammen ontsproot uit één oude moederboom uit de tijd van Karel de Grote, die zich steeds had verjongd. Nu is echter gebleken dat de stammen afzonderlijke bomen zijn, voortgekomen uit ondergrondse vertakkingen.

Omdat er in de loop van de jaren steeds stammen bij zijn gekomen, zegt de omtrek van een complete clustereik dus niets over de ouderdom. De dikste clustereik op de Veluwe omvat 20 stammen.

Boomgroepen

Clustereiken groeien op arme zandgronden in heidegebieden. Behalve op de Veluwe zijn de bijzondere boomgroepen ook in Brabant, Drenthe en Noord-Duitsland aangetroffen. De oudste bekende clustereiken zijn volgens Den Ouden drie- tot vierhonderd jaar oud.

Dat er duizendjarige eikenbomen zouden bestaan, wijst de wetenschapper van de hand, aangezien eiken een maximale levenscyclus van zes- tot zevenhonderd jaar hebben.

Beschermd

Den Ouden en de andere onderzoekers zijn niet teleurgesteld dat de Veluwse woudreuzen veel minder oud blijken te zijn dan gedacht. "In de bomen is de gebruiksgeschiedenis van de Veluwe precies af te lezen. Dat maakt ze tot bijzonder cultuurhistorisch bezit, dat zeker beschermd en bewaard moet worden", zegt hij.

De wetenschappers hebben tal van beheeradviezen gebundeld, zodat de bijzondere bomen nog vele generaties lang behouden kunnen blijven.