Masterstudent aan de Universiteit Leiden Arend Moerman heeft een 10 gekregen voor zijn afstudeeronderzoek waarin hij de chaotische interacties van drie zwarte gaten simuleerde. Het komt gemiddeld maar één keer in de tien jaar voor dat een student sterrenkunde het hoogst mogelijke cijfer krijgt, zegt hoogleraar Numerieke sterdynamica Simon Portegies Zwart, die het onderzoek van Moerman beoordeelde.

Omdat interacties tussen drie lichamen zoals sterren, planeten of zwarte gaten niet met een verfijnde formule zijn te voorspellen, gebruikte Moerman een computer die steeds voor een korte tijd uitrekent wat er gebeurt en die uitkomst vervolgens weer gebruikt voor de volgende tijdspanne. Op die manier doen computers ook weersvoorspellingen.

Uit de simulaties blijkt dat lichtere zwarte gaten elkaar meestal wegslingeren, terwijl zwaardere vooral samensmelten. Zwarte gaten die lichter zijn dan ongeveer 10 miljoen zonmassa's slingeren elkaar in de simulaties veelal weg. Zwaardere zwarte gaten smelten juist samen.

Portegies Zwart is trots op zijn pupil die hij omschrijft als een slimme vogel. "Het onderzoek van Moerman, dat een jaar duurde, heeft oog voor detail, is onafhankelijk en heeft een wetenschappelijk interessant resultaat opgeleverd. Bovendien is hij ook nog eens een nuchtere en bescheiden jongen", aldus de professor.

Moerman zocht naar een afstudeeronderwerp op het raakvlak van sterrenkunde, wiskunde en computerwetenschap. Begeleider Portegies Zwart bood hem de mogelijkheid voor die combinatie.

"Het programmeren trok mij aan", vertelt Moerman op de site van de Universiteit Leiden. "In het begin was het nog niet helemaal duidelijk wat ik moest doen. Ik moest de relativiteitstheorie in een bestaande code inbouwen, maar hoe en wat stond nog niet vast. Maar dat maakte het juist leuk: ik had daardoor de vrijheid om te zoeken wat ik interessant vond en datgene te simuleren."