De Duitser Benjamin List en de Amerikaan David MacMillan krijgen dit jaar de Nobelprijs voor de Scheikunde voor hun onderzoek naar katalyse, zo is woensdag bekendgemaakt. Met katalysatoren kan je chemische reacties versnellen.

De hele wereld bestaat uit moleculen. Die worden gevormd door kleinere bouwstenen die aan elkaar vastgemaakt worden. Bij dat bouwen gebruiken wetenschappers katalysatoren, oftewel stoffen die een chemische reactie op gang helpen brengen. Wetenschappers hadden vroeger twee manieren om dit te doen, maar MacMillan en List ontdekten los van elkaar dat er nog een derde manier is. Dat noemden ze asymmetrische organokatalyse.

Chemische reacties kunnen traag of inefficiënt verlopen. Met de derde manier die het duo heeft ontdekt kan dit proces versneld worden, waardoor onderzoekers "alles efficiënter kunnen construeren", aldus het Nobelcomité. Zo kan de virusremmer oseltamivir dankzij de nieuwe technologie in vijf stappen gemaakt worden in plaats van twaalf.

Hun ontdekking "heeft de mensheid al veel goeds gebracht", aldus het Nobelcomité. De technologie is volgens het comité bovendien "nauwkeurig, goedkoop, snel en milieuvriendelijk".

List werd woensdagochtend op de hoogte gebracht terwijl hij met zijn vrouw vakantie vierde in Amsterdam. "We hebben net het Concertgebouw bezocht. Het is een geweldige dag. Ik zat aan het ontbijt, ik dronk koffie toen de telefoon ging en ik zag dat iemand uit Zweden belde. Ik zal het nooit vergeten", zei hij op de persconferentie waar het Nobelcomité de keuze bekendmaakte.

List en MacMillan delen de prijs van 10 miljoen Zweedse kronen, omgerekend bijna 1 miljoen euro.

Deze week worden meerdere Nobelprijzen uitgereikt. De Nobelprijs voor de Geneeskunde gaat dit jaar naar twee Amerikanen die onderzoek hebben gedaan naar zintuigen in het menselijk lichaam, zo werd maandag bekendgemaakt. De Nobelprijs voor Natuurkunde is dinsdag toegekend aan drie wetenschappers voor onderzoek naar opwarming van de aarde en "de wisselwerking tussen wanorde en fluctuaties, van atomen tot planeten".