Met ’s avonds een paar spruiten naast het vlees en de aardappelen ben je er nog niet. We eten veel te weinig groente. Hoe zorg je dat er meer spruiten, bonen en kool naar binnen gaan?

Lijkt jouw eetgedrag op dat van de doorsnee Nederlander? Doe deze test van Quest

Bij het ontbijt een boterham met kaas en komkommer. Als lunch een salade met rode biet en bij het avondeten een gevulde courgette in plaats van een stuk vlees. Wie genoeg groente wil eten, moet zich aan een dergelijk menu houden. Volgens het Voedingscentrum zouden we elke dag zo’n 250 gram groente moeten eten. In de praktijk redden weinig mensen dat.

Groente zit vol voedingsstoffen en bevat weinig calorieën. En mensen die veel groente eten een kleiner risico op hart- en vaatziekten, darmkanker, longkanker en diabetes. Maar als het zo goed voor ons is, waarom stoppen we ons er dan niet vol mee?

Slechts 127 gram

De gemiddelde Nederlander krijgt per dag zo’n drie kilo eten en drinken binnen, berekende het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Daarbij zit slechts 127 gram groente, flink minder dan de aanbevolen hoeveelheid. ‘Veel mensen nemen groente omdat het moet, niet omdat ze het lekker vinden’, zegt eetpsycholoog Remco Havermans (Maastricht University). We houden veel meer van vet en zoet. Als je calorierijk voedsel binnenkrijgt, gaat er een signaaltje naar je hersenen. De frontale cortex weet: dit is lekker, je brein registreert dat gevoel. De volgende keer dat je een gevulde koek ziet, herinner je je hoe lekker dat was. Probeer er dan maar af te blijven.

Dat ons brein met name aanslaat op suikerbommen, is vanuit evolutionair oogpunt niet gek. Wie vroeger calorierijk voedsel vond, bleef eten tot hij niet meer kon. Zulk voedsel zorgde voor energie en een grotere kans op overleven. Tegenwoordig hoeven we ons geen zorgen te maken dat we verhongeren. Maar ons brein staat nog op standje oertijd en denkt bij elk lekker hapje: meer, meer, meer!

Gezond proef je niet

Zie daar het probleem met groente: het levert weinig energie op. Havermans: ‘Je weet wel dat groente gezond is, maar dat proef je niet. En mensen laten zich bij het kiezen van hun eten vooral sturen door genot’

De smaak maakt het er niet altijd beter op. Groenten zijn geregeld bitter, denk maar aan spruitjes of witlof. Bovendien is de structuur vaak verkeerd, vooral als ze niet goed klaargemaakt worden. Prei is draderig, warme bloemkool zacht en gekookte boontjes worden snel slap. ‘Mensen hebben over het algemeen juist een voorkeur voor knapperig en krokant eten’, zegt Havermans.

Groente op de vergadertafel

‘Informeren is niet genoeg. Veel mensen weten dat groente gezond is, maar ze eten er toch te weinig van’, zegt Marieke Meeusen (Wageningen Economic Research). ‘Je moet mensen echt aanzetten tot het eten van meer groente.’ Maar wij mensen zijn gewoontedieren. We gooien elke week ongeveer dezelfde producten in onze boodschappenkar. Ook heeft onze sociale omgeving invloed. Als onze vrienden groente ‘konijnenvoer’ noemen, is de drempel om gezonder te eten hoger.

Het is beter om in te spelen op dingen die makkelijker te veranderen zijn, zegt Meeusen, bijvoorbeeld het groenteaanbod in de supermarkt of kantine. Zo blijkt uit Wagenings onderzoek dat het helpt om bij vergaderingen snackgroenten zoals tomaten en komkommers op tafel te zetten: proefpersonen aten bij een vergadering vaak al eenderde van de aanbevolen hoeveelheid groenvoer.

Snack wordt duur betaald

Een andere optie: maak ongezond voedsel duurder, zodat het interessanter wordt om gezond te eten. Hoe hoger de prijs van ongezond eten in een Maastrichtse studie, hoe gezonder de lunch die proefpersonen bij elkaar scharrelden.

Andersom kan ook, volgens onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam. Als zij voorlichting over gezond eten combineerden met een prijsdaling op groenten en fruit, kochten proefpersonen plots veel meer gezonds. Het is dan wel zaak dat die groentekopers het bespaarde geld niet alsnog in snacks steken. Daar gaat je winst.

Lijkt jouw eetgedrag op dat van de doorsnee Nederlander? Doe deze test van Quest