Eenzaamheid is niet alleen iets voor ouderen. Je kunt je ook eenzaam voelen als je jong bent en barst van de vrienden. Het gevoel is rot, maar eenzaamheid kan ook nuttig zijn, schrijft Quest.

Hoe eenzaam (of niet) ben jij? Doe deze test van Quest

Op internetfora vind je geregeld berichtjes van mensen die eenzaam zijn. Ze hebben weinig vrienden. Of ze hebben wel vrienden, maar voelen zich door niemand écht goed begrepen. Sommigen missen gewoon een knuffel of een arm om zich heen.

"Je kunt een heleboel contacten hebben en toch vinden dat je er te weinig hebt", legt eenzaamheidsonderzoeker Theo van Tilburg (Vrije Universiteit Amsterdam) uit. Het is het verschil in de contacten en de diepgang die je zou wíllen hebben en wat er werkelijk is. "Er zijn ook mensen die heel tevreden zijn met één vriend."

Hoe dan ook: eenzaamheid is dus niet iets dat alleen ouderen achter de geraniums tergt. Hoe erg is het om je eenzaam te voelen? En kun je ervan afkomen?

Een mens wil een andere mens

Met een beetje eenzaamheid is niets mis, stelt Gerine Lodder gerust. Zij onderzoekt aan Tilburg University eenzaamheid onder jongeren. "Eenzaamheid is een beschermingsmechanisme", zegt Lodder.

Mensen hebben een aangeboren behoefte aan contact. Dit hielp ons vroeger te overleven. Samen is het gemakkelijker om aan voedsel te komen of je gezin te beschermen. Ook tegenwoordig hebben we andere mensen nodig, al was het maar om je voort te planten. En een beetje sociale steun is ook nooit weg. Zo verdraag je pijn beter als er mensen bij je zijn. En mensen met een sociaal netwerk genezen sneller als ze ziek zijn dan mensen zonder die steun.

“Mensen met een partner komen niet zo makkelijk uit voor eenzaamheid.”
Theo van Tilburg, Vrije Universiteit Amsterdam

Je kunt eenzame gevoelens vergelijken met bijvoorbeeld honger of lichamelijke pijn. Honger maakt dat je eten gaat zoeken. Pijn maakt dat je je vinger terugtrekt als je een hete pan aanraakt. En eenzaamheid laat je op zoek gaan naar sociaal contact.

Ziek worden van iemand missen

Als eenzaamheid niet overgaat, wordt het wel een probleem. Zo is het slecht voor je gezondheid. In 2017 legden onderzoekers van de Amerikaanse Brigham Young University 48 eerdere onderzoeken over dit onderwerp naast elkaar. Eenzame mensen bleken 50 procent meer kans te hebben om vroegtijdig te overlijden. Dat heeft verschillende oorzaken. Zo slapen eenzame mensen minder goed en leidt eenzaamheid tot stress.

"Je gezondheidsgedrag is meestal ook niet om over naar huis te schrijven als je je eenzaam voelt", zegt Van Tilburg. "Je eet slechter en neemt misschien een biertje in plaats van een maaltijd. Dat zijn gewoonten waarbij vaak je sociale omgeving op je let. Als die er niet is, wie zegt er dan iets van?"

Eenzaamheid zit in de taboesfeer, weet Van Tilburg: "Mensen die een partner hebben, komen er bijvoorbeeld niet zo makkelijk voor uit dat ze eenzaam zijn." Ook als je twintiger of dertiger bent, is het lastig om te zeggen dat je eenzaam bent. Lodder: "Het past helemaal niet bij het beeld van jong zijn."

'Gewoon erop uitgaan is niet zo makkelijk'

Heb je ondanks het taboe toch het lef om het onderwerp aan te snijden, dan ben je nog niet altijd geholpen. Want niet-eenzame mensen denken vaak dat het gemakkelijk op te lossen is. Van Tilburg: "Ze opperen dat je er gewoon op uit moet gaan of vrienden moet maken. Maar mensen die erg eenzaam zijn, vinden dit blijkbaar helemaal niet zo makkelijk, anders was hun probleem al opgelost."

Als het je zelf niet lukt om aan eenzaamheid te ontsnappen, kan een huisarts of psycholoog een zetje in de goede richting geven. Door het aanbieden van een therapie bijvoorbeeld, of door een socialevaardigheidstraining voor te stellen. "Eenzaamheid overwinnen, is in elk geval heel goed mogelijk", stelt Van Tilburg gerust.

Hoe eenzaam (of niet) ben jij? Doe deze test van Quest