Klagen is lekker. Maar waarom is dat zo? En kun je ook te veel klagen? Quest zocht het uit.

Klaag jij wel genoeg? Doe deze zeurtest van Quest.

Och, ook dat nog. Het is koud, het wordt steeds vroeger donker, de treinen rijden niet en op de weg sta je vaker stil dan dat je rijdt. En nu knoei je ook nog eens koffie op je trui. Eigenlijk kun je over alles wel mekkeren. Betekent dat altijd dat er iets mis is? Niet per se. Het is vooral vreselijk lekker om te zeuren, vooral over kleine dingen.

Op het eerste oog lijkt klagen alleen zinvol als je ergens echt iets aan kunt doen. Als je net gekochte stofzuiger defect is bijvoorbeeld, dán mag je moeilijk doen bij de winkel waar je hem kocht. Maar veel vaker lijkt klagen zinloos. Een regenbui is echt niet onder de indruk als je haar "klote" noemt. En de auto's voor je verdwijnen heus niet als jij ze uitscheldt.

Toch komen dergelijke klachten het meest voor, blijkt uit onderzoek van onder meer Ohio University (Verenigde Staten). Drie kwart van de klachten die proefpersonen in die studie uitten, had ogenschijnlijk geen direct nut.

'Door te klagen, herkauw je de emotie'

Door te klagen maak je een probleem in de eerste plaats juist groter, zegt communicatiewetenschapper Carmina Rodríguez Hidalgo van de Universiteit van Amsterdam. Ze doet onderzoek naar het delen van emoties. "Door te klagen, herkauw je de emotie. Je blijft eraan denken."

Dat lijkt allesbehalve zinvol. Waarom voelt klagen vaak dan toch zo lekker? "Klagen leidt in het algemeen tot een beter humeur omdat het inhouden van ontevredenheid ertoe kan leiden dat mensen over de oorzaken blijven peinzen en ze buiten proportie opblazen", schreef de Amerikaanse psycholoog Robin Kowalski (Clemson University) in een studie.

Reageer op maat

Om effectief te zijn, moet een klacht wel de juiste behandeling krijgen. Klagers willen geen sussende woorden, constateerde psycholoog Inge Wetzer, die in 2007 promoveerde aan Tilburg University. Een bevestigend "Dat is inderdaad schandalig" werkt beter dan een reactie als "Zo erg is het niet", bleek uit haar onderzoek.

Maar bevestiging is niet de enige effectieve reactie. Als iemand bijvoorbeeld over de baas klaagt, helpen vijandigheid ("Wat een eikel!"), steun ("Kom, laten we wat gaan drinken") en gelijkenis ("Hij behandelt mij ook slecht") ook.

Klagers zoeken vooral erkenning, verklaart Rodríguez Hidalgo. "Emotie deel je zodat iemand anders meeleeft. Mensen willen heel graag dat er naar ze geluisterd wordt." Helaas heeft degene aan wie de klacht gericht is dat niet altijd door. "En als een klacht niet erkend wordt, zal iemand nog gefrustreerder worden."

Klein leed doet goed

Waarom mekkeren we eigenlijk vooral over kleinigheden zoals het weer? Misschien wel omdat het voor anderen best lastig is om op grote klachten te reageren. Als je diep in de put zit, redt de ander het niet met: "Wat rot voor je". Een verkeerde reactie kan onderlinge relaties zelfs verslechteren, bleek uit het Tilburgse onderzoek.

Over kleine dingen is het veiliger zeuren, bevestigt Rodríguez Hidalgo. "Als je band lek is, is de kans groot dat iemand meeleeft." Soms is het zelfs lekker om te zeuren als er niets aan de hand is. Dan hoop je vooral dat het geklaag een positieve reactie uitlokt. Een zeurend kind is lang niet altijd ontevreden, maar denkt met gemekker soms een snoepje los te kunnen peuteren.

Klagen heeft dus allerlei positieve effecten. Toch geldt niet: hoe meer, hoe beter. Want eindeloos zeuren werkt averechts, blijkt uit onderzoek van de Amerikaanse Kowalski. Als je te veel klaagt, sta je na een tijdje bekend als de zeurpiet. Kortom: klaag, maar doe het met mate.

Klaag jij wel genoeg? Doe deze zeurtest van Quest.