Hoeveel je kunt verdienen in je vak, hangt in Nederland vaak grotendeels af van opleiding, sector of branche. Hoe hoog liggen de lonen voor verschillende beroepen? Deze week: de thuiszorger.

Het klinkt raar, maar de zorg is een lucratieve business. De opbrengst per arbeidsjaar in verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorg is volgens statistiekbureau CBS flink gestegen, tot 80.000 euro in 2020. Nog steeds gaat een fors deel van de zorgkosten op aan management, bureaucratie en fraude. Maar zzp-thuiszorgers delen in de winst.

Wat heb je nodig om te beginnen en wat verdien je dan?

Er zijn zeven niveaus voor werken in de zorg. Voor Niveau 1 Zorghulp volstaat een opleiding mbo Zorghulp van één jaar met vooropleiding vmbo. Daarmee kun je huishoudelijke en licht verzorgende taken bieden. Daarnaast is er de mbo-opleiding Niveau 2 Helpende Zorg en Welzijn van twee jaar. Daarmee kun je ouderen en gehandicapten persoonlijke verzorging bieden.

Vaak wordt gevraagd naar Niveau 3 Verzorgende IG (Individuele Gezondheidszorg), gezien de zelfstandige verpleegkundige handelingen zoals injecties geven, medicatie en katheterisatie. Deze opleiding duurt drie jaar, inclusief een specialisatie in verpleeghuis en thuiszorg. Als Niveau 4 Verpleegkundige (mbo) bied je zelfstandig zorg, inclusief analyse en besluitvorming.

En wat verdien je dan? Werkgeversclubs ActiZ en Zorgthuisnl en vakbonden CNV Zorg & Welzijn, FNV Zorg & Welzijn, FBZ en NU'91 sloten een cao af. Deze Cao VVT (Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg) geldt voor twee jaar, tot eind 2023.

Alle medewerkers krijgen dit jaar 2 procent meer loon (minimaal 65 euro per maand erbij) plus 1,25 procent in de functiegroepen 25 t/m 65. In maart 2023 volgt 3 procent loonsverhoging. Net als in alle eerder afgesloten cao's zijn de loonstijgingen lager dan de inflatie. Voor starters, van Niveau 3, geldt nu een aanvangssalaris van 2.200 euro bruto.

“Veel werk moet in de ochtend en avond worden verricht, bij het opstaan en naar bed gaan.”
Eva Neerhof, FNV

Hoeveel werk moet je voor dat salaris verrichten en zijn er extra's?

De standaard werkweek bedraagt 36 uur. "Uiteindelijk werkt bijna iedereen minder uren in de thuiszorg", zegt Eva Neerhof, vakbondsbestuurder VVT van de FNV. "Maar veel werk moet in de ochtend en avond worden verricht, bij het opstaan en naar bed gaan. De werkuren zijn onregelmatig. Daardoor krijgen thuiszorgers een extra beloning."

Om meer invloed te krijgen op werktijden en roosters is in de jongste cao afgesproken dat werknemers maximaal vijf dagen per week ingeroosterd mogen worden, tenzij ze zelf meer willen. En daar krijgen ze dus zelf ook meer zeggenschap in. Dit betekent ook dat niet-ingeroosterde werknemers onbereikbaar mogen zijn.

Ook mogen thuiszorgers stoppen na 45 dienstjaren en worden ze doorbetaald tot hun pensioen. Thuiszorgers kunnen sparen voor verlof met het BalansBudget tot honderd vrije weken.

Hoe maak je stappen en wat is dan het hoogst haalbare salaris?

Neerhof: "Op Niveau 3 kun je doorgroeien tot schaal 35 met een maximum van 2.900 euro bruto per maand. Stroom je door naar Niveau 4 met extra opleiding, dan groei je door naar 3.160 euro. Neem je de stap naar hbo-niveau, dan kun je op 3.940 euro uitkomen, plus toeslagen."

Maar als zelfstandige gaan werken loont meer. Gemiddeld krijgt een zzp'er in de thuiszorg op Niveau 3 (IG) 30 tot 35 euro per uur en een verpleegkundige 45 tot 50 euro per uur. Er zijn zelfs maximale uurtarieven van 70 tot 90 euro per uur. Daarvan moet je vervoer, pensioen en dure verzekeringen vanwege medische risico's betalen. En er zijn veel administratieve vereisten voor zelfstandige zorgverleners.

Voor welke uitdagingen staat de beroepsgroep?

Het tekort aan arbeidskrachten, dat maar blijft groeien. Onverbiddelijk wijzen cijfers van het CBS op het "zorginfarct". Ook NU.nl schetste het personeelsprobleem.

Neerhof: "Het grootste probleem is de onregelmatigheid en beperkte werkweken. Wensen van cliënten vormen ook een oorzaak. We zullen ernaartoe moeten dat ze vaker overdag worden geholpen, maar dat werkt niet voor iedereen. Mensen die bijvoorbeeld in en uit bed moeten worden geholpen of bepaalde medicatie 's morgens of 's avonds krijgen, kunnen niet overdag geholpen worden. Dat is moeilijk."