Iedereen denkt er weleens over na: eerder stoppen met werken. Niet meer dagelijks naar kantoor, maar de hele dag in je tuin werken, rondreizen of gewoon helemaal niets doen. Maar kan je zomaar vervroegd met pensioen? En welke voorwaarden zijn daaraan verbonden?

Wie in loondienst werkt, bouwt het hele werkende leven pensioen op. Zodra je de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt, heb je recht op dit geldpotje. "Nu ligt die leeftijd rond de 67 jaar, maar dit wordt in de toekomst naar alle waarschijnlijkheid hoger", zegt pensioencoach Jorg Goedvriend. "Je uiteindelijke AOW-leeftijd wordt vijf jaar van tevoren vastgesteld."

Dit betekent niet dat je per se tot je 67e door moet werken, in Nederland mag je ook eerder met pensioen. "Er is wettelijk gezien geen minimumleeftijd waarop je pensioen kan aanvragen", zegt Goedvriend. "Maar de regering stimuleert vervroegd pensioen niet meer." Zo betaal je jaarlijks 17,9 procent extra belasting over je vervroegde pensioen en gaat er ook jaarlijks 4 tot 7 procent geld af, omdat je het pensioen naar voren haalt. "Het nadeel is ook dat je in deze jaren geen pensioen meer opbouwt. Je moet dus langer doen met minder pensioen."

Dit wordt ook bevestigd door de woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW): "Eerder pensioen opvragen leidt wel tot een lagere pensioenuitkering, maar geeft werknemers een instrument om eerder te stoppen met werken."

“Door je financiën op een rijtje te zetten weet je of je nog wat langer door moet werken of gewoon eenvoudig kan stoppen”
Jorg Goedvriend

Vijf jaar eerder stoppen met werken

Hierom adviseert Goedvriend om al ruim van tevoren voldoende spaargeld op te bouwen. "Over dit geld heb je al belasting betaald, dus het is helemaal van jou." Je kan het dan gebruiken om bijvoorbeeld deeltijd te gaan werken. "Vanaf vijf jaar voor je AOW-datum mag je naast je vervroegd pensioen blijven werken. Je kan dus bijvoorbeeld nog twee of drie dagen werken, en de rest opvullen met een lager pensioenbedrag én je spaargeld."

Wie zes, zeven of tien jaar eerder met pensioen wil, moet wel écht stoppen met werken. "Dan mag je er wettelijk gezien geen deeltijdbaan naast hebben. Dan moet je echt volledig van je pensioen of je spaargeld kunnen leven", zegt Goedvriend.

De pensioencoach adviseert hierom ook om dus goed te berekenen hoeveel geld je verwacht nodig te hebben om te kunnen leven. "Wat zijn je vaste lasten en wat ben je van plan om te gaan doen? Wie wil reizen, is meer geld kwijt dan iemand die liever thuis zit. Door je financiën op een rijtje te zetten weet je of je nog wat langer door moet werken of gewoon eenvoudig kan stoppen."

Werkgever kan meehelpen met Regeling Vervroegde Uittreding

Er zijn ook regelingen waarbij de werkgever meehelpt, zoals de Regeling Vervroegde Uittreding (RVU). Bij mensen met zware beroepen, zoals de politie en bouwvakkers, staat dit in de cao, maar het geldt tot 2025 voor elke werknemer. Op de website van de Rijksoverheid is te lezen dat dit vervroegd uittreden is bedoeld voor werknemers die zich niet konden voorbereiden op de stijging van de AOW-leeftijd en voor mensen die de AOW-leeftijd niet gezond en werkend halen.

De SZW-woordvoerder vertelt dat er twee voorwaarden zijn om van deze regeling gebruik te maken. "De vrijstelling is alleen van toepassing in de drie jaar voorafgaand aan de AOW-leeftijd en het geldt tot een bedrag van 1.874 euro per maand. Dit bedrag komt netto overeen met de AOW."

Voor maximaal drie jaar betaalt de werkgever dus de AOW, zonder dat dit van het pensioenpotje afgaat. Goedvriend: "Het is de vraag of iedere werkgever hierin meegaat. Dan moet diegene drie jaar salaris uitbetalen, zonder dat ervoor gewerkt wordt. De kans is dus klein dat iemand met een kantoorbaan hier recht op krijgt."

Verlof opsparen

Een werknemer kan dan ook gebruikmaken van opgespaard verlof. Het maximum is sinds 2021 verruimd van vijftig naar honderd weken, vertelt de woordvoerder. "Het idee is dat het opgebouwde verlof op allerlei momenten gedurende de loopbaan (gedeeltelijk) kan worden opgenomen. Dit geeft werknemers de ruimte om zelf hun duurzame inzetbaarheid te vergroten, bijvoorbeeld door het extra gespaarde verlof in te zetten om een aantal jaar voor de pensioenleeftijd minder te gaan werken of gedurende de loopbaan tijd te nemen voor omscholing of een sabbatical."

Daarnaast adviseert Goedvriend ook om te kijken naar beleggingsmogelijkheden. "Begin hier vroeg mee. Beleggingen bieden weliswaar geen garanties, maar als je beleggingen het verwachte rendement opleveren, kan je op eigen kosten eerder stoppen. En anders werk je (in deeltijd) gewoon door tot aan je oorspronkelijke pensioendatum. Of tot na deze datum, want je mag naast je AOW gewoon door blijven werken."