Hoeveel je kunt verdienen in je vak, hangt in Nederland vaak voor een groot deel af van je sector of branche. Hoe hoog liggen de lonen voor verschillende beroepen? Deze week: buschauffeurs in het openbaar vervoer.

Forenzen, studenten, scholieren en mensen die geen eigen vervoer hebben of kunnen besturen, rekenen op de bus. Chauffeurs werken vaak onregelmatige tijden en moeten daarbij ook achter het stuur kruipen op feestdagen. Omgaan met lastige of zelfs agressieve passagiers hoort helaas ook bij het vak.

Daar krijgen ze te weinig voor betaald, vinden veel buschauffeurs. In verschillende regio's legden chauffeurs de afgelopen tijd het werk al neer, of hebben aangekondigd dat nog te gaan doen.

Dat doen ze tot ze in de nieuwe cao kunnen rekenen op een hoger loon. Maar hoeveel krijgen ze nu dan precies?

Wat heb je nodig om te beginnen als buschauffeur en wat verdien je dan?

Voor buschauffeur moet je over het rijbewijs D beschikken en een Chauffeursdiploma Personenvervoer (CCV-B). Bovendien moet je een psychologische test afleggen, die vooral gericht is op stressbestendigheid. "Je kunt al op je achttiende jaar buschauffeur worden, maar nog met het jeugdloon van 1.756 euro bruto per maand. Pas op je 21e krijg je het volwassenenloon van 2.220 euro"', zegt Hanane Chikhi, cao-onderhandelaar voor het openbaar vervoer bij CNV Vakmensen.

“Door de tekorten aan chauffeurs worden oudere werknemers steeds vaker gevraagd om toch te komen werken op hun roostervrije dag.”
Hanane Chikhi, CNV Vakmensen

Hoeveel werk moet je voor dat salaris verrichten?

Chikhi: "Buschauffeurs hebben een 37,4-urige werkweek, met een best zware belasting. Zij moeten bijzonder alert zijn op de veiligheid, de hele dag stilzitten en steeds meer irritatie en agressie weten op te vangen."

Vanaf het 61e jaar heeft de werknemer recht op een vierdaagse werkweek. "Maar door de tekorten aan chauffeurs worden oudere werknemers steeds vaker gevraagd om toch te komen werken op hun roostervrije dag. Veel chauffeurs voelen dan toch de druk om hier ja op te zeggen. Dan krijgen ze een toeslag van 35 procent. Natuurlijk mooi meegenomen, maar ze hebben niet voor niets gekozen voor een kortere werkweek", weet Chikhi.

Wat is het hoogst haalbare salaris?

"Na zestien dienstjaren zit de buschauffeur al aan het plafond van 3.096 euro per maand. Chikhi: "Daarna zijn er enkel nog reguliere cao-verhogingen van een paar procent, maar die houden de laatste jaren de inflatie niet eens bij. Dus de oudere chauffeurs kennen geen groei in salaris, maar blijven vaak toch tot op hoge leeftijd dit beroep uitoefenen."

Zijn er nog extra's?

Werken in het weekend, in de avond en nacht en met de feestdagen wordt extra beloond. Dat gebeurt veelal met een gemiddelde onregelmatigheidstoeslag.

Hoeveel er extra wordt uitbetaald verschilt per dagdeel. Volgens de (oude) cao kan een chauffeur voor werk op maandag tot en met vrijdag in de uren tussen 6.00 en 7.30 uur rekenen op 15 procent boven op het uurloon. Voor werk op zon- en feestdagen tussen 0.00 uur en 5.30 uur komt er het meeste bij: 55 procent bij het uurloon.

Voor welke uitdagingen staat de beroepsgroep?

Het grootste probleem voor de sector is dat er te weinig buschauffeurs zijn. Vervoerders hebben te maken met nijpende tekorten aan chauffeurs. Ook recent waren er noodkreten van personeelstekort, bijvoorbeeld van de Utrechtse regionale vervoerder Syntus.

Chikhi: "De vijver om in te vissen voor nieuwe collega's is momenteel volkomen opgedroogd. In de coronacrisis zijn ook heel veel uitzendkrachten pakketten gaan bezorgen en niet meer beschikbaar als buschauffeur."

Tussen 2014 en 2022 daalde het aantal personen met een D-rijbewijs volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) met 42 procent tot nu 214.000. Door de vergrijzing is de uitstroom aan chauffeurs groot, terwijl er nauwelijks jongeren intreden. Er zijn slechts tweeduizend D-rijbewijshouders onder de dertig jaar. Maar liefst 95 procent van de buschauffeurs is boven de vijftig.

Er zijn nauwelijks jongeren die buschauffeur willen worden, stelt Chikhi. "Het beroep heeft een steeds slechter imago gekregen. Vroeger was je als buschauffeur een hele mijnheer, in een uniform en genoot je respect. Daarvan is weinig meer over. Mensen hebben haast en zetten je onder druk, terwijl het verkeer veel drukker en onvoorspelbaar is geworden. Daarbij hebben passagiers steeds vaker een kort lontje."