De salarissen voor mensen met vitale beroepen zijn al jarenlang een punt van discussie. Maar hoe hoog (of laag) liggen de lonen voor deze functies precies? Deze week nemen we het salaris van jeugdzorgwerkers onder de loep.

Jeugdzorgwerkers helpen kinderen, jongeren en hun ouders om te zorgen dat jonge mensen veilig kunnen opgroeien. Ze werken samen met gezinnen, ondersteunen hen waar nodig en stemmen de juiste begeleiding af met andere hulpverleners.

Er is momenteel erg veel kritiek op de jeugdzorg en de druk op jeugdzorgwerkers neemt alsmaar toe. Staat daar op z'n minst een acceptabel salaris tegenover?

Wat verdien je als je net begint?

Dat ligt er onder meer aan wat je vooropleiding is, legt FNV-bestuurder Jeugdzorg Maaike van der Aar uit. "Afhankelijk van je taken en bevoegdheden word je ingedeeld op niveau A, B, C of D. Als je van het mbo komt, kom je terecht op niveau D." Het beginsalaris van de bijbehorende schaal is 2.299 euro bruto per maand.

“Na tien jaar zit je in dit werk wel zo'n beetje aan je top.”
Maaike van der Aar, FNV-bestuurder

Wie een hbo-bachelor heeft afgerond, wordt jeugdzorgwerker A, B of C. Niveau C begint op 2.403 euro bruto, niveau B (met meer zelfstandigheid) op 2.604 euro en niveau A (met verregaande bevoegdheden) op 2.833 euro. Maar meestal kom je gelijk al iets hoger in de schaal terecht.

Het gemiddelde brutosalaris voor een jeugdzorgwerker is volgens Van der Aar 3.295 euro per maand. Alle genoemde bedragen worden met enkele procenten verhoogd als de nieuwe cao akkoord is.

Hoe maak je stappen?

Als je je werk naar behoren uitvoert, ga je elk jaar een trede (periodiek) omhoog in je salarisschaal. Maar écht stappen maken en doorgroeien is ingewikkeld binnen jeugdzorg, zegt Van der Aar. "Je kunt hooguit omhoog in salaris en aanpalende functies gaan doen. Je kunt bijvoorbeeld meer verantwoordelijkheden krijgen of meer zelfstandigheid, maar dat scheelt nauwelijks in salaris."

Veel carrièregroei zit er niet in. "Na tien jaar zit je in dit werk wel zo'n beetje aan je top. Er zijn gewoon weinig verschillende functies. Als je gedragswetenschapper wilt worden, moet je weer een hele andere opleiding gaan doen. Alleen manager worden is nog een optie."

Wat is het hoogst haalbare salaris?

Als jeugdzorgwerker A kun je doorgroeien tot een salaris van 4.256 euro per maand. In deze functie ben je richtinggevend in het behandelproces en kom je regelmatig in complexe crisis- of gezinssituaties waarbij sprake is van bijvoorbeeld (dreigende) uithuisplaatsing. Je pleegt zelf interventies en voert de regie. De beslissingen die je neemt, hebben grote impact op het gezin. Dus de verantwoordelijkheid is groot.

Zijn er nog extra's?

Naast de standaard extra's, zoals vakantiegeld en een eindejaarsuitkering, is er een onregelmatigheidstoeslag voor wie 's avonds, 's nachts, in het weekend en op feestdagen werkt. Die toeslag varieert van 25 procent tot 45 procent boven op het normale salaris (berekend over een vast bedrag van 2.817 euro).

Ook zijn er nog zogenoemde uitloopsalarissen voor wie heel goed presteert, maar volgens Van der Aar worden die in de praktijk eigenlijk nooit gebruikt. "Wat ik wel heel prettig vind, is dat we in de nieuwe cao die sinds kort rond is en op 13 mei moet ingaan, een goede reiskostenregeling en thuiswerkvergoeding hebben opgenomen."

“Het werk is zwaar en zowel de sector als de medewerkers worden structureel ondergewaardeerd.”
Maaike van der Aar, FNV-bestuurder

In de nieuwe cao staat een kilometervergoeding voor dienstreizen van 39 cent. "Dat is een fors bedrag. Ook met het recht om tijd- en plaatsonafhankelijk te werken, vooruitlopend op het SER-advies, zijn we heel blij."

Voor welke uitdagingen staat de beroepsgroep?

"De werkdruk is hoog en de sector is uitgehold", zegt Van der Aar. "Het werk is zwaar en zowel de sector als de medewerkers worden structureel ondergewaardeerd. Organisaties komen nauwelijks rond. En de manier waarop jeugdzorg is georganiseerd, bij gemeentes versnipperd met verschillend beleid, maakt het er niet beter op."

Deze combinatie van factoren zorgt er volgens Van der Aar voor dat veel mensen de sector verlaten. "Dan krijg je kwaliteitsverlies, waarover wordt geklaagd. De mensen die wel zijn gebleven, krijgen al die bagger over zich heen - voor sommigen is dat de druppel. Ze worden al niet in staat gesteld om hun werk te doen en dan moeten ze ook nog eens de ellende die daaruit voortvloeit op hun schouders dragen."

Om het tij te keren zal de jeugdzorg opnieuw moeten worden georganiseerd, zegt Van der Aar. "We hebben daarvoor een plan geschreven. Er moet fors worden hervormd."