Sinds de #metoo-beweging is er meer aandacht voor seksuele intimidatie. Toch blijkt het een hardnekkig fenomeen, dat ook op de werkvloer plaatsvindt. Een peiling van vakbond CNV toont aan dat 30 procent van de vrouwen weleens te maken heeft gehad met seksuele intimidatie op het werk. Wat kun je doen als het jou overkomt?

Schunnige grapjes, flirterige opmerkingen, persoonlijke berichtjes buiten werktijd of handtastelijkheid: seksuele intimidatie op de werkvloer kent vele vormen. Maar wanneer is het grensoverschrijdend gedrag? "Op het moment dat jij een grens hebt aangegeven en iemand gaat daaroverheen", zegt psycholoog Kiki Bruggink, aangesloten bij iPractice.

"Bij iedereen ligt die grens ergens anders. Daarom is het belangrijk om duidelijk te communiceren wat je wel of niet wil." Dat klinkt makkelijker dan dat het is, want lang niet iedereen weet waar zijn of haar grens precies ligt. Bovendien maken machtsverhoudingen op het werk alles nog ingewikkelder, zegt Bruggink. "Als werknemer ben je sneller geneigd te pleasen, uit angst dat je misschien je baan verliest. Ook speelt schaamte een grote rol."

“Het voelde alsof ik in een horrorfilm speelde.”
Harriet King

Van dynamisch en daadkrachtig naar leeg en timide

Harriet King (39) kan dat beamen. Ze had een glansrijke carrière als advocaat op het gebied van internationaal arbeidsrecht. Maar toen ze een relatie kreeg met een collega, ging het mis. "Die relatie was vanaf het begin niet gezond, al zag ik dat toen niet. In de loop van de tijd werd het gedrag van mijn partner steeds gewelddadiger. Het uitte zich vooral in seksuele intimidatie en aanranding op het werk en thuis", vertelt ze.

Van een dynamisch en daadkrachtig persoon veranderde ze in een leeg, timide iemand. "Ik was in die periode doodsbang en eenzaam. Het voelde alsof ik in een horrorfilm speelde." Uiteindelijk verbrak ze de relatie en nam ze ontslag. Toch ging het lastigvallen door. Pas toen ze hulp zocht bij een traumatherapeut, durfde ze meer stappen te ondernemen. Ze startte een civiele en strafrechtelijke procedure.

"Die periode was ongelooflijk zwaar en het leidde helaas niet tot gerechtigheid. Wel leerde ik om meer voor mezelf op te komen." King besloot daarom een internationale stichting op te richten voor vrouwen die te maken hebben met seksuele intimidatie op het werk: de.Trybe.

Slachtoffers twijfelen vaak aan zichzelf

Slachtoffers kunnen bij de.Trybe terecht voor steun, informatie, coaching en lotgenotencontact. "Als je zoiets meemaakt, is het heel belangrijk om er niet in je eentje mee rond te blijven lopen. Uit onderzoek blijkt dat slachtoffers wel tien tot twintig jaar lang last kunnen houden van zo'n ervaring. Op het moment dat jij je vernederd voelt door het gedrag van een collega of werkgever, is het tijd om in te grijpen."

Veel slachtoffers twijfelen aan zichzelf: stellen ze zich aan, of hebben ze het ongewenste gedrag van hun baas of collega uitgelokt? "Dat is een begrijpelijke, maar onterechte reactie", zegt Bruggink. Gevoelens van schuld en schaamte spelen vaak een rol in het stilhouden van vervelende of beschadigende situaties. "Dat moet worden doorbroken. Het is goed om grenzen te stellen en daarover verantwoordelijkheid te nemen. Blijf in je kracht staan. Maak het bespreekbaar, hoe moeilijk dat ook is."

Tips van Harriet King bij seksuele intimidatie

  • Word je lastiggevallen op werk? Maak direct een melding bij hr of de ondernemingsraad.
  • Bouw een dossier op en verzamel bewijsmateriaal. Maak dus een lijst van directe of indirecte getuigen, bewaar ongepaste e-mails, foto's en WhatsApp-gesprekken. En wees specifiek over de data en tijdstippen.
  • Vraag - na het maken van de melding - wanneer de desbetreffende baas of collega wordt ingelicht. Dan kun je je hierop voorbereiden.
  • Sommige bedrijven willen koste wat kost alles intern oplossen. Toch moet je je afvragen of dat voldoende is. Bij ernstige zaken: ga naar de politie.
  • Zoek steun bij mensen in je omgeving. Het is een moeilijk proces en alle hulp is meegenomen.