De salarissen voor de vitale beroepen zijn al jarenlang punt van discussie. Maar hoe hoog (of laag) liggen de lonen voor deze functies precies? Deze week nemen we het salaris van kraamverzorgenden onder de loep.

Ze zijn onmisbaar na de geboorte van een baby: kraamverzorgenden, die niet alleen het huis schoonhouden en de kraamvrouw bijstaan, maar vooral nieuwe gezinnen wegwijs maken in wat er allemaal komt kijken bij de verzorging van een pasgeboren kind. Wat verdienen ze daar eigenlijk mee?

Wat verdien je als je net begint?

Bijna iedereen die in de kraamzorg werkt, valt onder schaal 35, zegt Feli Escarabajal, sinds 2017 vakbondsbestuurder en cao-onderhandelaar kraamzorg van de FNV. Als je net begint, zit je in de zogenoemde aanloopperiodiek 0, wat neerkomt op een bruto maandsalaris van 1.928 euro voor 36 uur (of 12,32 euro bruto per uur).

Volgens Escarabajal werken bijna alle kraamverzorgenden in deeltijd. De meesten komen daarom niet hoger dan 60 procent van het genoemde bedrag (en de hierna genoemde bedragen).

Hoe maak je stappen?

Je gaat ieder jaar automatisch een trede omhoog. Na een jaar verdien je bijvoorbeeld 1.979 euro (aanloopperiodiek 1), na twee jaar 2.034 euro (trede 0) en na drie jaar 2.096 euro.

“In theorie is het mogelijk om een schaal hoger te bereiken, maar in de praktijk gebeurt dat heel zelden.”
Feli Escarabajal, vakbondsbestuurder en cao-onderhandelaar kraamzorg FNV

Wat is het hoogst haalbare salaris?

Dat is in de praktijk 2.798 euro bruto per maand, of 17,88 euro per uur, de hoogste trede in de schaal. "De meeste mensen bereiken het einde van de schaal en dan houdt het op", zegt Escarabajal. "In theorie is het mogelijk om een schaal hoger te bereiken, maar in de praktijk gebeurt dat heel zelden."

Voor degenen die bijvoorbeeld leerlingen begeleiden en wél in die hogere schaal belanden, geldt dat ze uiterlijk terechtkomen op 3.010 euro bruto, maar de onregelmatigheidstoeslag wordt dan nog steeds berekend over de hoogste trede van de lagere schaal. Recentelijk hebben kraamverzorgenden actiegevoerd omdat de cao-onderhandelingen stilliggen en er sinds 1 juli 2020 geen salarisverhoging meer is geweest.

Zijn er nog extra's?

Het werk van kraamverzorgenden is bij uitstek onregelmatig. Ze ontvangen daarvoor een onregelmatigheidstoeslag van 40 procent, ongeacht of het om werk in weekenden of avonden gaat. Escarabajal: "Bij veel andere cao's fluctueert dat heel erg."

Ook kunnen kraamverzorgenden rekenen op een bovenwettelijke reiskostenvergoeding. Voor de eerste 10 kilometer krijgen ze 0,15 euro, daarna 0,26 euro. Verder hebben ze, bij een fulltime contract, 80 bovenwettelijke vakantie-uren en 35 extra bovenwettelijke vakantie-uren (vergelijkbaar met de zogenoemde seniorendagen van vroeger). Maar daar staat wel tegenover dat je met de feestdagen niet automatisch vrij bent.

“Vanwege een geboortegolf is het momenteel heel druk in de sector. Mensen moeten vaak bij twee gezinnen op één dag werken.”
Feli Escarabajal, vakbondsbestuurder en cao-onderhandelaar kraamzorg FNV

Tot slot is er nog een oude wachtgeldregeling. Als je je baan kwijtraakt, wordt je uitkering (onder bepaalde voorwaarden) de eerste zes maanden aangevuld tot je laatstverdiende salaris. De drie maanden daarop krijg je 80 procent van je laatste salaris en de daaropvolgende twee jaar nog 75 procent.

Het grootste extraatje is volgens Escarabajal niet in geld uit te drukken: dat is de waardering die kraamverzorgenden krijgen van de gezinnen waar ze werken. "Ze krijgen vaak kaartjes, bloemen, bonbons en worden ook vaak teruggevraagd als die gezinnen een tweede kindje krijgen. Het is heel dankbaar en bijzonder werk."

Voor welke uitdagingen staat de beroepsgroep?

"Het is momenteel heel druk in de sector, vanwege een geboortegolf", zegt Escarabajal. "Mensen moeten vaak bij twee gezinnen op één dag werken." Bovendien mochten vrouwen na een keizersnede voorheen vier dagen in het ziekenhuis blijven, nu worden ze al na 24 uur naar huis gestuurd.

Daardoor wordt er steeds meer van kraamverzorgenden gevraagd. "Je merkt dat het vak de laatste jaren erg gemedicaliseerd is. Vroeger werden kraamverzorgenden gezien als een soort poetshulp, maar het werk gaat tegenwoordig veel meer over het letten op de ontwikkeling van de zuigeling, ervoor zorgen dat de borstvoeding goed verloopt en het herstel van de moeder in de gaten houden."

“Omdat de sector nauwelijks fulltime dienstverbanden kan aanbieden, is het lastig om jonge mensen binnen te halen.”
Feli Escarabajal, vakbondsbestuurder en cao-onderhandelaar kraamzorg FNV

Wat veel kraamverzorgenden volgens Escarabajal ook als een uitdaging ervaren, is de onregelmatigheid en het vele wachten. "Als je op wacht staat, krijg je 11,44 euro bruto voor een blok van acht uur - niet per uur dus - en dan moet je binnen een uur bij het gezin zijn als het nodig is. Dat is best intens."

Veel kraamverzorgenden kunnen het werk niet meer goed combineren met hun privésituatie als ze zelf kinderen hebben gekregen. "De uitstroom is dan ook hoog, en omdat de sector nauwelijks fulltime dienstverbanden kan aanbieden vanwege de onregelmatigheid, is het ook lastig om jonge mensen binnen te halen."