De salarissen voor de vitale beroepen zijn al jarenlang punt van discussie. Maar hoe hoog (of laag) liggen de lonen voor deze functies precies? Deze week nemen we het salaris van bouwvakkers onder de loep.

Het woord bouwvakker zegt het al: bouwen is een vak. Bouwvakkers bouwen tegen de klippen op om de woningnood iets te verlichten en zijn daarnaast razend druk met alle verbouwingen die gelukkige woningbezitters laten uitvoeren. Maar zitten de bouwvakkers er zelf ook een beetje warmpjes bij?

Wat verdien je als je net begint?

Er is niet één loon voor 'de bouwvakker', zegt Peter van der Eijk, specialist functiewaardering en belonen bij CNV Vakmensen. "Want alleen al voor bouwplaatspersoneel zijn er meer dan 120 functies op vijf niveaus. Denk aan timmerman, betonwerker, dakdekker, metselaar, schilder of sloper."

Daarnaast is er nog zogenoemd UTA-personeel, dat staat voor Uitvoerend Technisch Administratief. Ook daar zijn weer 25 functiefamilies, onderverdeeld in zes niveaus. Hierbij moet je bijvoorbeeld denken aan bijvoorbeeld uitvoerders, planners of administratief personeel.

“Een Uitvoerend Technisch Administratief-werknemer van 21 jaar of ouder begint volgens de cao met een salaris van minimaal 2.088 euro bruto per maand.”

Het hangt er dus maar net van af wat je doet op een bouwplaats. Om een voorbeeld te noemen: een timmerman II, die in schaal B valt, verdient minimaal 15,38 euro bruto per uur, een timmerman I, die volledig zelfstandig is en in schaal D valt, minimaal 17,49 euro per uur. De laagste functies op de bouwplaats, bijvoorbeeld die van bouwplaatshelper, vallen in groep A, wat neerkomt op 14,53 euro bruto per uur.

Bovengenoemde lonen zijn volgens de cao gegarandeerd. Er mag meer worden betaald, maar niet minder. Een Uitvoerend Technisch Administratief-werknemer van 21 jaar of ouder begint volgens de cao met een salaris van minimaal 2.088 euro bruto per maand.

Hoe maak je stappen?

Voor bouwplaatspersoneel zijn er geen loonschalen met periodieken, waardoor je dus niet jaarlijks automatisch meer gaat verdienen. Wil je meer verdienen, dan zul je daarover moeten onderhandelen. Volgens Van der Eijk wordt dat in de bouw vaak 'prestatietoeslag' genoemd. UTA-personeel heeft vaak wel een systeem met schalen. De periodieken daarbinnen worden vaak per bedrijf geregeld.

Wat is het hoogst haalbare salaris?

Dat is lastig te zeggen, want de cao bepaalt alleen wat je minimaal moet krijgen. Wat je maximaal kunt krijgen, is afhankelijk van je individuele situatie. Om de timmerman weer als voorbeeld aan te halen: een timmerman die ook voorman is, krijgt minimaal 17,49 per uur plus 1,74 voormantoeslag (zie ook de volgende vraag). Als hij daarbovenop een prestatietoeslag weet te onderhandelen van bijvoorbeeld 15 procent, komen we uit op 22,12 euro per uur.

Volgens Van der Eijk is het in de Randstad makkelijker om tot 20 procent prestatietoeslag boven op je salaris te onderhandelen dan in bijvoorbeeld het noordoosten van het land.

Voor UTA-personeelsleden zijn wel maximumsalarissen vastgelegd in de cao. Een salaris van 5.547 euro bruto per maand is daar het hoogst haalbare.

Zijn er nog extra's?

Bouwvakkers in loondienst hebben recht op een individueel budget. Dat is de contante waarde van het vakantiegeld plus het loon van achttien dagen en een budget voor duurzame inzetbaarheid die door de werkgever worden gestort in een tijdspaarfonds. Voor bouwplaatspersoneel is dat bij elkaar ruim 20 procent van het overeengekomen loon. Werknemers kunnen daaruit netto geld opnemen, als ze dat willen.

"Voor veel mensen is dat een leuke spaarpot", zegt Van der Eijk. "Vakantiegeld wordt in mei uitgekeerd, van de andere 'potjes' kun je naar behoefte geld opnemen - mits er wat in zit natuurlijk."

UTA-personeel heeft een kleiner individueel budget. Voor voorlieden en leermeesters op de bouwplaats, die leiding geven aan ten minste vijf andere werknemers, is er daarnaast een voorliedentoeslag. Die bedraagt op dit moment 69,43 euro per week (1,74 euro per uur). Ook heb je vaak een gereedschapsvergoeding, reiskostenvergoeding en een vergoeding voor eventuele overuren.

Voor welke uitdagingen staat de beroepsgroep?

Steeds meer bouwvakkers gaan als zzp'er aan de slag, wat zorgt voor concurrentie met collega's in loondienst, stelt Van der Eijk. "Zzp'ers kunnen immers zelf hun tarieven bepalen, waarbij ze soms te weinig reserveren voor pensioen of arbeidsongeschiktheid. Voor werknemers in loondienst is dat wel geregeld, maar dat zien zij niet terug in hun nettosalaris."

“Nog te weinig jongeren kiezen voor de bouw, terwijl je een goede toekomst hebt als je nu van school komt als bouwvakker.”
Peter van Eijk, CNV Vakmensen

Een ander probleem is dat er schaarste is aan goede bouwvakkers, planners, werkvoorbereiders en ICT'ers en dat er te weinig nieuwe aanwas is. Van der Eijk: "Nog te weinig jongeren kiezen voor de bouw, terwijl je een goede toekomst hebt als je nu van school komt als bouwvakker."

Verdienen bouwvakkers genoeg?

Dat is een gewetensvraag, zegt Van der Eijk. "Maar als je de sector bouw afzet tegen bijvoorbeeld installatietechniek - dat zijn de mensen die de leidingen aanleggen - doet de bouw het niet slecht."