De salarissen voor de vitale beroepen zijn al jarenlang punt van discussie. Maar hoe hoog (of laag) liggen de lonen voor deze functies precies? Deze week nemen we het salaris van een basisschoolleerkracht onder de loep.

Ze spelen een belangrijke rol in je jeugd en leren je je eerste belangrijke levenslessen: de leraren die je op de basisschool had, vergeet je nooit meer. Zonder de 166.000 basisschoolleerkrachten die ons land volgens het CBS telt, waren we nergens. Maar wat verdienen zij eigenlijk?

Wat is het salaris van een basisschoolleerkracht?

Dat is, zoals bij elke baan, afhankelijk van de schaal waarin je zit, zegt Jelmer Evers, vicevoorzitter van de Algemene Onderwijsbond (AOb) en portefeuillehouder primair onderwijs voor de bond. "In de cao van het basisonderwijs heb je drie schalen. Kom je net van de pabo, dan word je ingedeeld in schaal L10, die start bij 2.678 euro bruto en doorloopt tot 4.113 euro. Vervolgens heb je schaal L11, die tot 4.434 euro loopt, en daarna schaal L12, met een maximum van 5.070 euro."

“Ook ten opzichte van vergelijkbare beroepen in andere sectoren is het salaris van basisschoolleraren relatief laag.”
Jelmer Evers, vicevoorzitter van de Algemene Onderwijsbond

Kun je makkelijk stappen zetten?

In principe staat het systeem het toe, aldus Evers. "In de cao is heel duidelijk beschreven waaraan je moet voldoen om in een bepaalde schaal te komen. Schaal L11 gaat bijvoorbeeld uit van uitgediepte specialisaties en meer verantwoordelijkheden binnen de school. Bij L12 moet je denken aan verantwoordelijkheden die tot buiten de school reiken, zoals het implementeren van onderwijsonderzoek van hogescholen en universiteiten en bovenschoolse samenwerking met de (academische) pabo opzetten voor begeleiding van - bijvoorbeeld - stagiairs."

Tot zover de theorie, hoe gaat het in de praktijk?

In de praktijk is het in Nederland erg afhankelijk van je werkgever of je eenvoudig doorgroeit. "Dat zien we helaas terug in onderzoeken. Sommige schoolbesturen doen het heel goed, andere blijven achter. Als een school veel verloop heeft, zie je dat helaas vaak ook terug in de onderwijskwaliteit. Het hangt allemaal met elkaar samen."

Waarom verdient een middelbareschooldocent meer?

De kloof tussen de salarissen van basisschoolleraren en docenten op het voortgezet onderwijs is fors. "Bij het voortgezet onderwijs heb je schaal LB tot en met LD. Als je 'onze' hoogste schaal L12 vergelijkt met schaal LD, zit daar bijna 600 euro verschil tussen. Dat is krom, want je doet vergelijkbaar werk en hebt een vergelijkbare opleiding afgerond. Ook ten opzichte van vergelijkbare beroepen in andere sectoren is het salaris van basisschoolleraren relatief laag."

“Ik heb collega’s met klassen van 34 leerlingen. Als je dat afzet tegen het salaris, pakt dat niet goed uit.”
Jelmer Evers, vicevoorzitter van de Algemene Onderwijsbond

Wat kan er beter?

Al voor de coronacrisis was er een fors lerarentekort, wat een grote druk op het beroep legt. "Met name op scholen met een moeilijkere leerlingenpopulatie zien we dat leraren op zoek gaan naar minder werkdruk; buiten de school of buiten het vakgebied. Nederlandse leraren maken in vergelijking met andere Europese landen veel uren en hebben flinke klassen; ik heb collega's met klassen van 34 leerlingen. Als je dat afzet tegen het salaris, pakt dat niet goed uit."

Wat gaat er juist goed?

Goede ontwikkelingen zijn er ook. Zo is er de laatste jaren meer aandacht voor individuele ontwikkeling, met scholingsbudgetten, lerarenbeurzen en uren die daarvoor worden vrijgemaakt, zegt Evers. En hét grote voordeel van werken in het onderwijs? De vele vakantiedagen! Toch? Evers nuanceert dat. "In tegenstelling tot wat veel mensen denken, werken veel leraren in hun vakanties door. Ze maken vaak per saldo wel evenveel uren als de rest van Nederland - als het er niet meer zijn. Maar je ziet dat leraren ook een grote tevredenheid uit hun werk halen. Het is een prachtig beroep dat ertoe doet."