Goede voornemens belanden vaak in een mum van tijd in de prullenbak. Toch doelen opstellen voor het komende jaar? Een jaarplanning met concrete doelen zorgt ervoor dat je in kleine stappen in beweging komt. "Door actief na te denken over waar je trots op was, én wat er niet goed ging, komen die doelen vanzelf."

Het klinkt wat sentimenteel, moet ze toegeven. Maar al in haar tienerjaren zat Maike Klip (32) op Oudjaarsdag steevast met een schriftje op schoot na te denken over wat er allemaal goed was gegaan dat jaar en waar ze op hoopte voor het nieuwe jaar. "De focus lag niet zozeer op goede voornemens als gewicht verliezen of meer sporten, maar meer op zaken die ik belangrijk vond en waar ik mijn tijd komend jaar aan wilde besteden."

Sindsdien maakt Klip elk jaar een planning op zakelijk én privégebied. Rick Pastoor, voormalig head of product bij Blendle en schrijver van het productiviteitsboek Grip, is ook groot fan van de planning. "Een jaarplan maken gaat ook over terugkijken. Door actief na te denken over waar je trots op was en wat er niet goed ging, komen die doelen vanzelf."

“Wie alleen denkt aan dat afgetrainde lichaam, heeft grotere kans zijn doelen niet te bereiken.”
Frenk van Harreveld, hoogleraar Sociale Psychologie

Hij noemt als voorbeeld sporten; iets wat veel mensen in hun jaarplanning meenemen. "Als jij erachter komt dat je afgelopen jaar lekkerder in je vel zat als je veel sportte, dan kan dat een reden zijn om regelmatig sporten het komend jaar als doel te stellen."

Pastoor tipt om de jaarplanning in kwartalen op te delen. "Of in maanden, als dat goed voor je werkt. Maar door er ieder kwartaal even gericht aandacht aan te besteden zorg je ervoor dat je je doelen niet uit het oog verliest." Schrijf je jaarplan dus uit, in korte zinnen over je gedachten en concrete doelen.

Voornemens over afvallen vaak met volle buik gemaakt

Het concreet maken van jaardoelen wordt in de psychologie ook wel 'implementatie intenties' genoemd, zegt Frenk van Harreveld, hoogleraar sociale psychologie met een specialisatie in gedragsverandering. "Je kijkt niet alleen naar het doel, maar maakt ook een concreet plan van hoe je het precies gaat doen."

Hoe het komt dat goede voornemens te vaak bij plannen blijven, onderzocht Van Harreveld in een groot onderzoek naar dieetprogramma Weight Watchers. Hij ontdekte dat goede voornemens vaak met een volle buik worden gemaakt. "Je hebt net vier gangen gegeten en dan neem je je voor om écht af te gaan vallen. Dat doel is dan makkelijk te stellen, maar de volgende dag heb je weer honger."

Bij het maken van een jaarplanning is het daarom belangrijk om niet alleen over het doel na te denken, maar ook de weg ernaartoe in kaart te brengen, legt Van Harreveld uit. "Al die keren dat je door de regen naar de sportschool zult moeten, terwijl je moe bent na een dag werken. Wie alleen denkt aan dat afgetrainde lichaam, heeft grotere kans zijn doelen niet te bereiken."

Houvast in onzekere tijden

Juist in onzekere tijden als deze, waar we bij wijze van spreken niet eens weten wat ons over zes weken te wachten staat, ziet de hoogleraar het nut van zo'n jaarplanning in. "Mensen hebben in tijden van onzekerheid behoefte aan structuur en orde. Door precies op te schrijven wat je wil bereiken, voel je je minder een speelbal in de huidige pandemie." Ook dat kan volgens hem een doel op zich zijn. "Stel geen doelen die je bereikt met structuur, maar stel structuur als doel."

De plannen van Klip vielen afgelopen jaar deels in het water. "Zakelijk maakte ik wel een groot project af, maar m'n doel om kampioen te worden met sloeproeien is er niet van gekomen. Alle wedstrijden werden afgelast."

“Probeer je plannen klein te houden, zodat je ze toch haalt en daar geluk uit kan putten.”
Rick Pastoor, auteur productiviteitsboek Grip

Tegelijkertijd leerde het afgelopen jaar haar dat het niet zozeer gaat om de doelen, maar meer om de waarden die ze representeren. "Ik wilde graag kampioen worden, omdat ik fit wil zijn en het gezellig vind om sociaal bezig te zijn. Voor 2021 stel ik dus doelen op die in het verlengde daarvan liggen."

Ook volgens Pastoor vraagt de huidige crisistijd om een speciale aanpak van de jaarplanning. "Probeer je plannen klein te houden, zodat je ze toch haalt en daar geluk uit kan putten." Bovendien moedigt de auteur aan om extra doelen op het gebied van self care in te lassen dit jaar. "Denk er goed over na hoe je jezelf niet voorbijrent."