Lookalikes, slangenmelkers, matrassentesters en Netflix-ondertitelaars. In deze rubriek interviewen we de mensen met een niet-standaard antwoord op de standaardvraag: Wat doe jij eigenlijk? Dit keer Peter Bronsema (44), verslavingscounselor.

  • Wie: Peter Bronsema
  • Wat: Verslavingscounselor
  • Wens: "Dat verslavingsproblematiek nog meer uit de taboesfeer zal komen, zodat meer mensen hulp kunnen krijgen."

Jarenlang was Bronsema verslaafd aan alcohol, heroïne en cocaïne. "Ik wilde mezelf verdoven en stond net zo strak op een bruiloft als op een begrafenis", zegt hij. "Alles om maar niets te hoeven voelen. Mijn moeder geloofde niet dat ik ouder zou worden dan dertig."

Inmiddels is Bronsema zeven jaar clean en begeleidt hij als verslavingscounselor verslaafden in verschillende 12 stappenklinieken. Zijn credo: wees hard voor de verslaving, maar zacht voor de persoon.

Bronsema ziet cliënten uit alle lagen van de bevolking. Van jongeren tussen de 13 en 18 jaar tot een dame van 88 die verslaafd was aan 'pammetjes'. "Verslaving discrimineert niet op leeftijd, sekse of geaardheid", aldus de counselor. Wel zie je volgens hem bijvoorbeeld dat homoseksuelen, die gewend zijn om 'geheimen' te bewaren, een verslaving ook langer geheimhouden. Geheimhouden en het algehele taboe op verslaving werkt de ziekte in de hand. "Het zou goed zijn als we er opener over zouden praten."

Liegen, bedriegen en manipuleren

Eén ding hebben alle verslaafden volgens Bronsema gemeen: ze kunnen als de besten liegen, bedriegen, manipuleren en bagatelliseren. Alles om de verslaving in stand te houden. "Ze spelen een geraffineerd toneelstukje, dat zelfs vele psychologen en psychiaters om de tuin kan leiden." Bronsema vindt het dan ook zijn kracht als begeleider dat hij de gedachtegang van een verslaafde van binnenuit kent.

“Verslaving is een zeer complexe ziekte, die bijna altijd gepaard gaat met onderliggende diagnoses.”

"Ik zeg dan: 'Luister pik. Ik ben 45 en van liegen en bedriegen heb ik een kunst gemaakt. Dus bullshit niet de bullshitter.'" Die benadering is confronterend en heeft dan ook uiteenlopende resultaten, afhankelijk van hoe open iemand staat voor verandering. "Sommigen gaan verder in hun ontkenning, anderen kunnen er zelfs om lachen", zegt Bronsema. "En wanneer je er al om kunt lachen, betekent het in ieder geval dat je je verslaving erkent."

'Pijn is de grootste motor voor verandering'

Vaak moeten mensen echter tot een dieptepunt zakken, voordat ze zelf in beweging willen komen. "Pijn is de grootste motor voor verandering", aldus Bronsema. "Tot die tijd kan iemand zich nog altijd voorhouden dat het zo erg nog niet is. Wanhopige mensen zijn daarom de meest dankbare mensen om te behandelen, omdat ze zo bereidwillig zijn."

Een fout die volgens counselor in de reguliere verslavingszorg wordt gemaakt, is dat er na de crisisopvang geen begeleiding meer is. "Daar krijg je draaideurverslaafden van. Even oplappen, maar na een paar maanden zijn ze er weer." Om echt kans te maken van een verslaving af te komen, moet in je herstel blijven investeren, stelt Bronsema. Zelf gaat hij nog trouw naar twee lotgenotenbijeenkomsten per week.

Peter Bronsema prikt dankzij zijn eigen verleden door de smoezen van verslaafden heen.

Peter Bronsema prikt dankzij zijn eigen verleden door de smoezen van verslaafden heen.
Peter Bronsema prikt dankzij zijn eigen verleden door de smoezen van verslaafden heen.
Foto: Peter Bronsema

'De meeste mensen overwinnen het niet'

Van een hoog succespercentage moet Bronsema het niet hebben in zijn werk. "Ik ben geen orthopeed die iemand een nieuwe heup aanmeet en dan kan zeggen: nu is het opgelost. Verslaving is een zeer complexe ziekte, die bijna altijd gepaard gaat met onderliggende diagnoses. De meeste mensen overwinnen het niet."

Toch doet Bronsema zijn werk met overtuiging en plezier. "Je moet de lichtpuntjes kunnen vinden. Als je van iemand die jarenlang verslaafd is geweest hoort dat hij het contact met familie weer heeft hersteld of een mooie baan heeft gekregen, dan maakt dat het alle moeite waard."