Lookalikes, slangenmelkers, matrassentesters en Netflix-ondertitelaars. In deze rubriek interviewen we de mensen met een niet-standaard antwoord op de standaardvraag: Wat doe jij eigenlijk? Dit keer Marije van Asselt (35), puzzelmaker.

  • Wie: Marije van Asselt
  • Wat: Puzzelmaker
  • Puzzeltip: "Puzzel veel! Dan verruimt je woordenschat en krijg je bepaalde manieren van denken, zoals cryptisch denken, door. Denk ook hardop na, en wees niet bang om te gummen."

Bij Van Asselt thuis werd altijd Lingo gekeken. Tijdens het eten of in de auto werden taalspelletjes gespeeld of hoofdsteden geraden. De beste puzzelherinneringen heeft Van Asselt aan de Steenhuis-puzzel die in Vrij Nederland verscheen. "Dat was echt een familiegebeuren. Oma had hulp nodig met de modernere film- en muziekvragen, mijn broers wisten elke sportvraag. En mijn moeder is een wandelende encyclopedie."

Toen Van Asselt stage moest lopen, trok ze de stoute schoenen aan en schreef ze een sollicitatiebrief naar Studio Steenhuis. "Dat ik daar vervolgens werd aangenomen, voelde alsof ik bij Ajax mocht spelen!"

Puzzel in plaats van vrijmibo tijdens corona

Sindsdien heeft ze het puzzelmakersvak voortgezet. Na zes jaar in vaste dienst bij Studio Steenhuis, maakt ze nu zelfstandig puzzels binnen haar bedrijf De Puzzelmaker. Van kruiswoordpuzzels die je in variaboekjes tegenkomt tot cryptogrammen en sudoku's. In haar webshop zijn zelfs met puzzels bedrukte babyrompertjes te vinden. Van Asselt, lachend: "Voor wat gezellige puzzelafleiding als je je baby staat te verschonen."

“Het ene moment zit je te lezen over het verduurzamen van huizen en vervolgens weer info te verzamelen over de rechtspraak, over aids of over trapliften.”

Door bedrijven wordt de puzzelmaker vaak ingehuurd om een puzzel samen te stellen voor een speciale gelegenheid, waarbij de oplossing gerelateerd is aan het bedrijf zelf. Ook de coronapandemie heeft haar nieuwe klussen gebracht. Nu bedrijfsuitjes en vrijmibo's niet doorgaan, zijn bedrijven op zoek naar iets leuks dat mensen thuis kunnen doen, zoals een puzzel bij het borrelpakket of een prijsvraag.

'Ik doneer elk jaar aan Wikipedia'

Elke puzzel vraagt om nieuwe kennis, die de puzzelmaker razendsnel moet opdoen en kloppend moet overbrengen. Van Asselt: "Het ene moment zit je te lezen over het verduurzamen van huizen en vervolgens weer info te verzamelen over de rechtspraak, over aids of over trapliften. Je wordt erg goed in snel dingen opzoeken. Ik doneer elk jaar met veel liefde aan Wikipedia!"

Wat veel mensen volgens Van Asselt niet beseffen, is dat de puzzelmaker altijd begint bij de oplossing: het opstellen van een diagram met woorden die in elkaar passen, waarbij later de vragen worden bedacht.

“Als het me lukt om na eindeloos pielen nóg een extra woord ergens tussen te proppen... Ja, dat is lekker!”

Van Asselt: "Ik zag laatst iemand tweeten over het woord ets. Iets in de trant van: 'Waarom is een kunstwerk in een puzzel steeds een ets, er zijn toch wel meer kunstwerken?' Dat vond ik grappig. Er zijn inderdaad veel meer verschillende soorten kunstwerken dan de ets, maar er zijn niet zoveel verschillende omschrijvingen voor het woord ets." Die terugkerende oplossingen zijn volgens Van Asselt echter voor een puzzelaar niet altijd vervelend. Herkenning kan zorgen voor een fijn beginpunt.

Het maken van puzzels is ook een vak waar veel geduld voor is vereist. Uren bezig zijn met woordenlijsten en het verschuiven van letters en zwarte hokjes is niet voor iedereen even enerverend."Maar ik ben een letterfetisjist", zegt Van Asselt. "Als letters na eindeloos pielen in elkaar vallen of het lukt me om nóg een extra woord ergens tussen te proppen... Ja, dat is lekker!"