Nu de meesten van ons weer thuis kantoor houden en nergens fysiek aanwezig hoeven te zijn, rijst de vraag of er niet vanaf een zonnigere locatie gewerkt kan worden. Wie droomt er niet van met dit herfstweer? Het is alleen wel de vraag of je echt zomaar in het buitenland je laptop open kunt klappen om aan de slag te gaan. En - ook niet onbelangrijk - of het wel iets is wat we nu moeten willen.

Barbados en Bermuda riepen er in het begin van de pandemie een speciaal visum voor in het leven, en ook in Georgië en Estland kunnen mensen een speciaal visum aanvragen om daar te kunnen werken. Maar is het écht zo makkelijk als het klinkt?

Voor een paar dagen wel, ontdekte freelancer Anoek Schippers, die voor een week naar Italië vertrok om er te werken. "Mijn ouders hebben hier een huis en ik weet dat de wifi daar goed is. Dat maakt het natuurlijk makkelijker."

Als LinkedIn-expert had ze verschillende Zoom-calls en gaf ze zelfs een masterclass over het sociale medium aan studenten van de Universiteit Leiden. "Het is even schakelen, maar nu maakt het eigenlijk niet uit waar je werkt."

Werkplek als voorwaarde in je contract

Arbeidsrecht- en immigratiespecialist Ilya Hoekerd van Baker McKenzie geeft Schippers deels gelijk: voor freelancers maakt het arbeidsrechtelijk weinig uit waar je werkt. "Als het voor langere tijd is, is het natuurlijk alleen wel de vraag waar je belasting betaalt. Maar voor een weekje binnen Europa moet dat kunnen."

Dat verandert wanneer werknemers besluiten hun werk vanuit het buitenland te doen. "Door je werkplek te veranderen, verander je eigenlijk een arbeidsvoorwaarde die is opgenomen in je contract. En net zoals dat jouw werkgever niet zomaar het kantoor van Amsterdam naar Maastricht kan verplaatsen en je kan verplichten te komen, kan jij ook niet naar het buitenland zonder toestemming."

“Bij het zwembad konden we helaas niet werken, daar was de wifiverbinding minder goed.”
Sharon van Kempen, marketingmanager

Aan het begin van de lockdown zag Hoekerd dat werkgevers nog wel coulant waren: als het werk maar gedaan werd, was de gedachte. Maar met de tijd kwamen de bedenkingen. Want wat als iemand in zijn vakantiehuis een ongeluk krijgt en niet kan werken? En wie draait er voor de risico's op als je op een toeristenvisum gaat werken in een land en betrapt wordt? En: is het wel verstandig met het oog op het virus?

Werkgevers stellen daarom nu steeds vaker regels op, waarna medewerkers die ondanks negatieve reisadviezen tóch willen vertrekken vragenlijsten moeten invullen. Waar ben je, hoelang ga je, wat zijn de visumvereisten? "Op die manier proberen ze de risico's in kaart te brengen."

Hotel speciaal voor de 'workation'

Gelukkig voor Sharon van Kempen, marketingmanager bij DBC International, was haar werkgever begripvol toen ze samen met een collega vier dagen in Zuid-Portugal ('geel gebied') wilde werken. "We moesten onze jaarplannen voor volgend jaar aanleveren en hier konden we ongestoord werken."

De twee konden in een hotel terecht dat reisorganisatie TUI verhuurt onder het mom van een 'workation'. De organisatie zorgt voor een goede wifiverbinding en bureaustoelen, waardoor de nadruk ook echt op werk ligt. "Bij het zwembad konden we helaas niet werken, daar was de wifiverbinding minder goed. We hebben vooral in onze hotelkamer gewerkt."

Niet dat er geen tijd was om te ontspannen: het tweetal begon vroeg en klapte voor het ontbijt de laptops al open. "Zodat we rond 15.00 uur lekker de zon in konden."

Hun directeur moedigde het zelfs aan om de werktijden aan te passen, zodat ze 's middags vrij hielden. Maar was ze langer dan vier dagen naar het buitenland gegaan, dan was dat ongetwijfeld anders geweest, erkent ze. "Zodra het je gewone werkplek wordt, zal je werkgever toch meer eisen stellen. Nu voelde het als een goede combinatie van hard werken en de laatste zonnestralen meepakken."

Thuis om het virus te stoppen

Werkgevers zullen bij dit soort constructies extra op hun hoede zijn. Als werknemer een paar mails versturen vanaf je vakantieadres binnen de EU, zal het probleem niet zijn. Toch is er een grens, denkt Hoekerd. "Je werkgever geeft je nu toestemming om thuis te werken, omdat de overheid dat wil vanwege een pandemie. Je werkt thuis om het virus te stoppen, niet om vanuit je vakantiehuis je werk te doen."