Was feedback maar zo simpel als de titel van het boek Vraag gewoon feedback van Axelle de Roy doet vermoeden. Volgens de communicatietrainer wordt zowel het geven als ontvangen ervan te vaak onnodig moeilijk gemaakt: "Iemand vragen om tips om er zelf beter van te worden, zou een prachtig leerinstrument kunnen zijn. Helaas hebben veel mensen slechte ervaringen."

De meeste mensen zijn geen ster in het krijgen en geven van feedback. Bij het geven gaat het vaak fout omdat mensen eerder kritiek leveren, stelt Guido Heezen van Effectory, dat bedrijven helpt commentaar van eigen medewerkers te benutten. "Wie feedback geeft, heeft als doel iemand te helpen in zijn ontwikkeling. Kritiek is een oordeel over hoe iemand is. Iemand is geïrriteerd over gedrag, zegt dat en daar moet de ontvanger zich op aanpassen."

“Leg eerst de nadruk op waarom je iemand waardeert en daarna op wat er misschien beter kan.”
Guido Heezen

Werken aan je ontwikkeling

Wie het constructief wil doen, moet er volgens Jaap Paauwe, hoogleraar Human Resource Management aan de Tilburg University, goed op letten dat een boodschap zo objectief mogelijk overkomt. "Benoem wat je ziet, noem voorbeelden waaruit dat blijkt, waar de verbeterpunten zitten en wat je daarmee zou kunnen bereiken."

Ga bovendien als gever van feedback na of je wel begrijpt in welke context je gedrag hebt gezien. "Als je ziet dat iemand bijvoorbeeld heel paniekerig is, dan kan dat ook zijn omdat iemand een slechte dag of thuis problemen heeft. Probeer het dus niet op één situatie toe te spitsen."

Effectory helpt gevers door 'verbetervragen' te stellen. Wat zou je willen verbeteren? Hoe zou je dat doen? Volgens Heezen is deze manier effectief, omdat die opbouwend is. "Het is heel makkelijk om te klagen dat iets niet goed is, maar op deze manier draagt iemand ook bij aan de oplossing."

Volgens Heezen kunnen collega's onder elkaar de techniek ook gebruiken. "Leg daarbij eerst de nadruk op waarom je iemand waardeert en daarna op wat er misschien beter kan."

“Als je bedenkt dat elk feedbackpunt een leermoment kan zijn, zie je het al een stuk positiever in.”
Jaap Paauwe, hoogleraar Tilburg University

Probeer open te staan

Maar zelfs als feedback goed gegeven is, interpreteren sommigen die als kritiek. "Het kan als een aanval voelen en iemands zelfvertrouwen aantasten." Om opmerkingen goed te kunnen ontvangen, is het belangrijk dat je ervoor openstaat. "Dat klinkt als een open deur, maar er zijn genoeg mensen die alles als een aanval ervaren."

Vraag bijvoorbeeld zelf eens om een bespreking van je werk. "Als je voor jezelf bedenkt dat elk feedbackpunt een leermoment kan zijn, dan zie je het al een stuk positiever in", aldus Paauwe. Ook bedrijven zouden er veel aan hebben om meer feedback te vragen aan hun medewerkers, stelt Heezen van Effectory. "Dat gebeurt nu al wel mondjesmaat, maar er wordt te weinig mee gedaan."

Probeer bij op- of aanmerkingen ook altijd door te vragen naar concrete voorbeelden, tipt De Roy. Wat bedoelt iemand en wat had je beter kunnen doen? Dat vergt wat meer inspanning van jezelf, erkent ze. "Maar uiteindelijk is dat wel hoe je beter wordt."