Lookalikes, ayahuascabegeleiders, matrassentesters en Netflix-ondertitelaars. In deze rubriek interviewen we de mensen met een niet-standaard antwoord op de standaardvraag: wat doe jij eigenlijk? Dit keer Gilian Hettinga, doedelzakinstructeur.

Wie: Gilian Hettinga (30)
Wat: doedelzakspeler en -instructeur

Verrassend weetje: De doedelzak leren bespelen is alleen voor de echte doorzetter. Voordat je überhaupt een doedelzak aanraakt, ben je namelijk al twee jaar verder.

Schotse roots heeft hij niet, maar toch wordt er in de familie van Hettinga doedelzak gespeeld en dragen de mannen kilts, al sinds hij zich kan herinneren.

Hettinga's vader studeerde een tijd in Schotland en woonde bij een doedelzakspeler in huis; daar werd de traditie geboren. Nu runt Hettinga een eigen doedelzakschool, speelt hij in verschillende doedelzakbands en hebben de Hettinga's zelfs toestemming om de kilt van de Schotse MacKay-clan te dragen.

“Wanneer de Schotse soldaten hun tegenstander tegemoet traden, liep de doedelzakspeler van dat regiment voorop. Het imposante geluid moest indruk maken.”
Gilian Hettinga

Niet alleen draagt Hettinga de kilt van de MacKay-clan: zijn bedrijf heet MacKay Bagpipe Services. Waarom juist de MacKays? "Omdat dat de meest directe vertaling van onze achternaam is. Dat hebben we uitgezocht, en vervolgens hebben we contact opgenomen met de clan in Schotland, om te vragen of we hun kilt mogen dragen. Dat mocht."

In die groen-blauw geruite kilt is Hettinga getrouwd - met zijn vrouw die ook de doedelzak bespeelt - en reist hij al zo'n tien jaar optredens in binnen- en buitenland af.

Middeleeuwse festivals, Avicii en Red Hot Chili Pipers

"De doedelzak heeft een beetje een stoffig en monotoon imago", zegt Hettinga. "We komen inderdaad ook veel op middeleeuwse festivals. Maar er is zoveel meer mogelijk!" Hij noemt de Schotse doedelzakpoprockband Red Hot Chili Pipers als voorbeeld. "Die spelen een mix van traditionele doedelzakmuziek en bekende popnummers."

Ook Hettinga wordt geregeld gevraagd om moderne muziek op de doedelzak te spelen. "Zo voerden we laatst op een bruiloft een paar nummers van Avicii op."

De aankondiger van het Schotse leger

En er zitten nog meer verrassende kanten aan de doedelzak, weet Hettinga. Zo komt het instrument hoogstwaarschijnlijk uit het Midden-Oosten en is het vanuit daar de wereld overgegaan. "Dat juist de Schotse doedelzak zo bekend geworden is, is te danken aan het Schotse leger", vertelt hij. "Wanneer de Schotse soldaten hun tegenstander tegemoet traden, liep de doedelzakspeler van dat regiment voorop. Het imposante geluid moest indruk maken."

In verschillende oorlogen speelde het Schotse leger een belangrijke rol bij de bevrijding van andere landen, en zo vergaarde ook hun doedelzak bekendheid.

'Mijn leerlingen hebben één ding gemeen: doorzettingsvermogen'

Naast het zelf bespelen van de doedelzak, geeft Hettinga ook les. In zijn klasjes komen doedelzakfanatiekelingen van alle leeftijden, beginners en gevorderden. Maar een ding hebben degenen die het goed onder de knie krijgen gemeen: doorzettingsvermogen.

"Het is een ingewikkeld instrument", zegt Hettinga. "Enerzijds moet je oefenen met de zak volblazen en de druk in de zak controleren, anderzijds met de vingerzetting."

De basis wordt daarom eerst geleerd op een oefeninstrument: de practice chanter, een blaasinstrument dat enigszins op een blokfluit lijkt. Hettinga: "Om echt goed gitaar te leren spelen, heb je natuurlijk ook geduld nodig. Maar als je een paar akkoorden kent, kan je wel al wat leuke liedjes spelen."

Bij de doedelzak is dat anders. Voordat je überhaupt een doedelzak in je handen houdt, ben je al twee jaar verder. Volgens Hettinga is het bespelen van de doedelzak dan ook niet een hobby, maar een levensstijl.