Vrouwen zijn ertoe geneigd om elkaar naar beneden te halen en te veroordelen, zagen Daan Borrel, schrijver over vrouw-zijn en seksualiteit, en Milou Deelen, bekend van haar activisme tegen slutshaming. NU.nl spreekt de schrijvers van het boek Krabben, waarin ze 150 vrouwen bevragen over dit fenomeen. "Als vrouwen hoog in de top raken, kunnen ze geneigd zijn om andere vrouwen niet meer te helpen."

Krabben?

Deelen: "Een krab die alleen in een mand zit, kan er makkelijk uit, maar als er meerdere krabben in de mand zitten en er één krab uit wil, wordt die omlaaggehouden door andere krabben. In de tweede feministische golf is dit een metafoor geworden voor de strijd tussen vrouwen onderling."

Welke strijd is dat?

Borrel: "Een vrouw kan een andere vrouw naar beneden halen vanwege haar vrouw-zijn. Door afkeurend te denken of te praten over een vrouw die iets buiten of juist binnen de traditionele kaders doet. Dat kan overgaan in elkaar niet verder willen helpen en de ander naar beneden willen halen als deze hogerop komt."

Dus krabben komt veel voor op de werkvloer?

Borrel: "Absoluut. Margriet van Heesch, een hoogleraar die we hebben geïnterviewd, vertelde over het fenomeen Queen Bees. Als vrouwen hoog in de top raken, kunnen ze geneigd zijn om andere vrouwen onder hen niet te helpen. Omdat ze dan voelen dat hun eigen strijd dan ook weer zwaarder gaat worden."

“Vrouwen aan de top worden als ijskoningin of bitch gezien. Mannen als ambitieus en kritisch.”
Daan Borrel, schrijver

Deelen: "Rahma el Mouden, zakenvrouw en oprichter van een groot schoonmaakbedrijf, vertelde dat bijna geen één vrouw haar ooit verder heeft geholpen bij haar ondernemerschap. Maar wel is ze door zo'n honderd mannen geholpen. De oorzaak? Mannen hebben die weg al vaker bewandeld."

Borrel: "Het is niet de schuld van vrouwen, maar van structuren, patronen en systemen in onze maatschappij. Dat is het echte probleem. Want krabben is niet vrouw-eigen."

"Er is een dubbele standaard. Vrouwen aan de top worden als ijskoningin of bitch gezien. Mannen als ambitieus en kritisch. De eerste vrouwelijke hoogleraren waren allemaal lesbische vrouwen die geen kinderen hadden. Die hoefden ze dus niet van school te halen."

Hebben jullie zelf krabgedrag meegemaakt, Milou?

Deelen: "Ja. Nadat ik een filmpje tegen slutshaming had gemaakt dat viral ging in 2017, kreeg ik veel negatieve reacties. Daarna had een groep van een studentenvereniging maskers van mijn hoofd gemaakt en protestborden omhooggehouden om mij na te doen. En dit waren geen mannen. Het waren vrouwen."

Hoe komt het dat ze zoiets doen, denk je?

Deelen: "Als een vrouw openlijk over haar seksualiteit praat, klimt ze uit de mand en wordt ze naar beneden gehaald door andere vrouwen."

“Er is minder ruimte voor vrouwen. Minder ruimte aan de top, minder ruimte om een mening te hebben, om boos te zijn, geil te zijn.”
Daan Borrel, schrijver

Borrel: "Historisch gezien is de vrouw altijd de passieve partij geweest wat seksualiteit betreft. Kort door de bocht: een vrouw moest aantrekkelijk zijn en haar mond dichthouden. Als ze laat zien dat ze zelf verlangens heeft, bijvoorbeeld op seksueel gebied, is dat bedreigend voor andere vrouwen."

"Er is minder ruimte voor vrouwen. Minder ruimte aan de top, minder ruimte om een mening te hebben, om boos te zijn, geil te zijn. Zodra er een ander is die de ruimte wél pakt, krijgt een vrouw het gevoel dat die andere vrouw een concurrent is. Ze voelt de schaarste."

Wat zijn oplossingen voor krabgedrag?

Deelen: "Ik heb bijvoorbeeld een vrouwelijke boekhouder en ik ga naar een vrouwelijke tatoeëerder. Een oplossing is om vaker aan een vrouw te denken."

Borrel: "Ook bij het inhuren van mensen kunnen werkgevers eerst aan vrouwen denken. Daarnaast is het goed om veel te praten met elkaar over het hoe en waarom van krabgedrag. Het werkt bevrijdend als je weet waar het vandaan komt en dat het ook anders kan."

Krabben, van vrouw tot vrouw ligt vanaf 16 juni in de boekwinkel. Op 18 juni organiseren Borrel en Deelen een 24 uur durende feministische talkshow in Vondel CS in Amsterdam. De show is live te volgen via de sociale media van Vondel CS.