Wat als die éne leuke collega ineens je manager wordt? Wat doet dat met een vriendschap? Zolang je blijft communiceren met elkaar en het team, hoeft er niet zo veel te veranderen, zeggen ervaringsdeskundigen Marieke van Herwerden (39) en Silke Wekema (46).

We brengen zo'n derde van onze dag door op kantoor, dus het is logisch dat we sociale contacten opdoen. Een fijne collega met wie je kan praten over je weekend bij de koffieautomaat, kan sparren over ideeën of tegen wie je kan klagen over bepaalde problemen: het maakt de acht uur op werk nét iets makkelijker door te komen.

Maar wat als die band verandert en je in een leidinggevende positie komt? Ineens ben je de leidinggevende van je vriend of vriendin. Lunchen samen? Na werk nog even een biertje? Vergeet het maar, stelt Jan de Vuijst, hoogleraar leiderschap aan TIAS Business School. "Je bent geen collega meer, je bent nu de baas. Hoe graag jij of je collega ook wil dat alles hetzelfde blijft: dat is het niet en dat gaat ook niet meer gebeuren", zei hij in een eerder artikel op NU.nl.

Maar wordt de soep écht zo heet gegeten als hij opgediend wordt? Van Herwerden en Wekema van ingenieursbureau Arcadis herkennen het niet in hun eigen situatie. "We zitten allebei vaak op een andere locatie, maar als we bijvoorbeeld samen op het hoofdkantoor in Amersfoort zijn, dan appen we zeker voor een lunchafspraak", aldus Van Herwerden.

Ze kwam eind 2016 bij het bedrijf werken als corporate recruiter. Wekema zat in het sollicitatieteam dat haar aannam: zij is al twintig jaar werkzaam bij het bedrijf. "Ik vond haar direct geschikt, ze bracht wat ze zochten."

Een verbindende manager is belangrijk

Vrij snel nadat de twee collega's werden, kwamen ze in gesprek over andere dingen dan alleen werk. "Uiteindelijk gingen we met elkaar een hapje eten en sindsdien drinken we geregeld een wijntje om elkaar wat uitgebreider buiten werktijd te spreken", vertelt Van Herwerden.

Toen afgelopen november bleek dat hun manager zijn functie neerlegde, schoof het team unaniem Van Herwerden naar voren. "Ze is goed in kijken vanuit verschillende scenario's, waarbij ze naar een oplossing zoekt die het best voor het team en het bedrijf is", legt Wekema uit. "We zijn een team van acht mensen, dan is het belangrijk om een verbindende manager te hebben."

Sinds januari zit Van Herwerden officieel in haar leidinggevende positie. "Het is niet mijn eerste leidinggevende positie", zegt ze. "En dat maakt misschien ook dat ik onze vriendschap en samenwerking weet te scheiden als dat nodig is."

“Marieke heeft nu andere belangen, soms weet zij als manager dingen die ik niet weet.”
Silke Wekema

Eerlijke feedback voorkomt verrassingen

Hoe kijkt de rest van het team tegen hun vriendschap aan? Zijn ze bang voor vriendjespolitiek? "We zijn iets ouder, ik denk dat dat wel helpt. Ze zien wel dat ik Silke gebruik als sparringpartner, maar ik zou haar nooit voortrekken", aldus Van Herwerden. Bovendien zien meer teamgenoten elkaar buiten werktijd om, al is het niet met een leidinggevende. "Doordat ze zelf weten hoe fijn het is om een leuke collega te hebben, denk ik dat ze hier ook niet raar van opkijken."

Wel is hun band veranderd, zij het een klein beetje. Van Herwerden raadpleegt Wekema nog steeds regelmatig voor advies, de wijn komt nog steeds met regelmaat op tafel. "Maar Marieke heeft nu andere belangen, soms weet zij als manager dingen die ik niet weet. Maar dat hoort er nou eenmaal bij, ik neem dat niet persoonlijk", aldus Wekema.

Het is om die reden dat beiden overtuigd zijn dat formele zaken als beoordelingsgesprekken ook geen probleem zullen zijn. "Door met elkaar in gesprek te blijven over wat er beter kan of goed gaat, hoef je bij beoordelingsgesprekken niet voor verrassingen komen te staan", aldus Wekema.

Van Herwerden vult aan: "Juist door elkaar scherp te houden denk ik dat dit soort formele gesprekken niet lastig hoeven te zijn. Eigenlijk zou je met alle mensen in je team zo'n band op moeten bouwen dat je altijd eerlijke feedback kan geven en af en toe een borrel kan drinken. Dat lijkt me een goede basis."