Even je ogen dicht op kantoor, om daarna weer fris verder te gaan. De powernap wordt ook op kantoor wat gebruikelijker, al moet je een drempel over om naast je werkende collega's te slapen.

In het kantoor van de Vlaamse start-up The Vigor Unit hoef je niet raar op te kijken als je tussen de bureaus ineens een tukkende medewerker treft. De vier medewerkers zijn regelmatig te vinden in de kantoorhangmat.

"Voor het lezen van een lang rapport, maar ook voor een middagdutje na de lunch", vertelt Stijn Ringoir van het bedrijf. Een wekker die afgaat of een por van een collega moet hem na twintig minuten weer wakker maken - vlak voordat je in een diepe slaap valt en dus versuft wakker wordt.

Was de powernap voorheen vooral voorbehouden aan thuiswerkers - waar je bed of bank nooit ver weg is - kan het tegenwoordig ook steeds vaker op de werkvloer. Nu vitaliteit een steeds belangrijker onderwerp wordt, lijkt de powernap ook in werkomgevingen steeds vaker mogelijk.

“Wie lang nachtdiensten draait, loopt een groter risico op diabetes en hart- en vaatziekten.”
Marc Königs, intensivist MMC

De powernap als lokkertje voor nieuw personeel

Zo draait het Máxima Medisch Centrum (MMC) in Veldhoven sinds een paar maanden een proef met ligstoelen met een kap erover, waar medewerkers die nachtdienst op de spoedeisende hulp of intensive care hebben even in kunnen rusten. "We zagen het weleens gebeuren dat mensen een powernap deden, maar formeel gezien mocht het niet", vertelt intensivist Marc Königs van het ziekenhuis.

Die tendens veranderde toen bij het nabijgelegen Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch twee medewerkers letsel opliepen toen ze na een lange nachtdienst naar huis reden en een verkeersongeluk kregen.

“We vertellen dat mensen af en toe kunnen slapen, om weer scherper verder te gaan.”
Marc Königs, intensivist MMC

Sinds een aantal maanden doen de twee ziekenhuizen een pilot: wat gebeurt er als we medewerkers wél laten slapen? "Wie nachtdiensten draait, loopt op de lange termijn een groter risico op diabetes en hart- en vaatziekten", legt Königs uit. "Met deze pilot kijken we daarnaar, maar ook naar zachte factoren als medewerkerstevredenheid."

Er zit namelijk nog een andere kant aan de pilot. "Het werk in de zorg is zwaar, mensen verlaten het vak vanwege de nachtdiensten. Door deze maatregelen willen we goed werkgeverschap laten zien en daar hopelijk nieuw personeel mee aantrekken."

Niet alleen 's nachts slaat het hazenslaapje aan

Königs merkt dat de aansporing van de werkgever een groot effect heeft. "We vertellen actief dat mensen af en toe kunnen slapen, om weer scherper verder te gaan." De stoelen worden inmiddels ook af en toe overdag gebruikt door medewerkers. "Er is niet alleen 's nachts behoefte aan."

Toch lijkt de drempel overdag hoger, zo merkt Wendel Post van Arbo Unie. Het is vooral het arbeidsethos dat de powernap in de weg staat. "Je komt op je werk om te werken, niet om te slapen. Als je moe bent, neem je maar een sterke kop koffie, is de gedachte. Er bestaat toch schroom om even te gaan liggen."

Toch wijst onderzoek over het beste tijdstip om een hazenslaapje te doen in de richting van kantoortijden: de Amerikaanse wetenschapper John Medina schrijft in zijn boek Brain Rules dat de ideale tijd voor een powernap tussen 13.30 en 15.30 uur ligt. Op die manier bestrijd je de lunchdip, maar lig je 's avonds niet naar het plafond te turen. De ideale powernap duurt zo'n 25 minuten, vlak voordat je in een diepe slaap valt en suf wakker wordt.

Acceptatie door duttende bazen

Wat helpt om de acceptatie van het hazenslaapje te verhogen, is een leidinggevende die het goede voorbeeld geeft. Post van Arbo Unie weet dat een manager van het bedrijf weleens een middagdutje gedaan wordt. Ook bij accountancykantoor PwC liggen topmanagers weleens met de sleutels in hun hand achterover. "Als de sleutel op de vloer valt, werkt dat als een soort wekker", vertelt hr-specialist Constance Weurman.

“We willen dat de powernap net zo normaal wordt als een korte wandeling.”
Constance Weurman, HR-specialist

Om het toegankelijk te maken voor de rest van de medewerkers van PwC, worden momenteel tijdens een verbouwing well-being rooms gemaakt. "Nu gebeurt het af en toe in de kolfruimte, waar bedden staan. Maar we willen het officieel faciliteren", aldus Weurman. Zelf zit ze regelmatig in kleermakerszit in een stilteruimte. "Dan luister ik een half uur lang naar m'n eigen adem en kan ik daarna weer verder."

Volgens Post is die faciliterende rol van werkgevers belangrijk om de drempel te verlagen. "Werkgevers vragen steeds meer van hun medewerkers, met langere werkdagen en meer toewijding. Op deze manier kun je wat terugdoen op het gebied van gezondheid." Weurman voegt daaraan toe: "We willen dat de powernap net zo normaal wordt als een korte wandeling om een frisse neus te halen."