Je collega's drie zoenen geven? Trakteren? Je juist laten trakteren? En kun je op een gezamenlijk cadeau van al je collega's rekenen? Jarig op je werk: zo pak je het aan.

Bij het bedrijf waar Alexandra (net 41) werkt, rouleert een kalender met daarop de geboortedata van het hele team. Bij verjaardagen gaat er een kaart rond, waarbij iedereen z'n naam en een wens opschrijft en de jarige feliciteert.

"Toen ik jarig was, had ik een paar zakken met mini-Marsjes en Twixjes meegenomen, want ik ging ervan uit dat het op mijn verjaardag hetzelfde zou gaan. Maar toen ik op mijn werk kwam feliciteerde niemand me, en er was ook geen kaart. Later zag ik iemand in de gang lopen met een bos bloemen, en ik dacht nog even dat die voor mij waren. Maar nee. Ik snap er nog steeds niks van, want ik kan het goed vinden met mijn collega's. Ik heb maar niks gezegd en de traktatie in mijn tas gelaten."

“Toen ik op mijn werk kwam feliciteerde niemand me, en er was ook geen kaart.”
Alexandra

Onzeker en gespannen over verjaardag

Jarig zijn op je werk, je kunt er behoorlijk zenuwachtig van worden. Wanneer zet je die taart neer, en moet dat worden aangekondigd? Hoe dan? Vinden ze mijn taart wel lekker en hoeveel geld moet eraan worden uitgegeven?

De vraag naar regels rondom verjaardagen op het werk werd al jaren geleden gesteld aan etiquette-expert Beatrijs Ritsema. Verjaardagen zijn niet belangrijk genoeg om collectief op het werk te worden gevierd, zegt zij.

Trakteren op je werk kan nog net, aldus Ritsema, maar cadeautjes hoeven niet. "Collectieve cadeautjes voor verjaardagen zijn overbodig en doen een permanente aanslag op ieders denkkracht voor wat er nu weer moet worden aangeschaft. Op een afdeling met twintig mensen is het al gauw eens per twee of drie weken raak. Voor iets wat zo vaak voorkomt en zo onbelangrijk is als een verjaardag zouden collega's niet voortdurend in actie hoeven te komen."

“Een warme hand, een welgemeende felicitatie met een mooie lach maakt meer indruk dan drie ongeïnteresseerde zoenen.”
Anne-Marie van Leggelo

Aandacht is altijd leuk

Maar, zegt Anne-Marie van Leggelo, ook etiquette-expert en imagodeskundige bij Het Etiquette Bureau, oprechte aandacht wordt door iedereen gewaardeerd. "Als je zelf jarig bent is trakteren geen must. Maar vind je het leuk om er aandacht aan te besteden, dan kun je een taart meenemen, of bijvoorbeeld Bossche bollen als je uit Den Bosch komt, of iets gezonds als dat op jouw werkplek gewaardeerd wordt."

En zoenen? Ook dat hoeft niet. "Een warme hand, een welgemeende felicitatie met daarbij een mooie lach maakt meer indruk dan drie ongeïnteresseerde zoenen. Maar áls je zoent, doe het dan wel drie keer. Niet één of twee keer, dat maakt de kans op een ongemakkelijke botsing te groot."

“Gaat het zoenen toch mis? Los het dan op met humor.”
Anne-Marie van Leggelo

Gaat het zoenen toch mis? Los het dan op met humor, zegt Van Leggelo. Wie geen zin heeft om door de afdeling te worden gezoend, moet vlot handelen, want begint er één collega met zoenen, dan zullen ze dat allemaal doen. "Zet een klein stapje naar achteren bij de eerste die je komt feliciteren en steek je hand uit. Dan is het duidelijk dat je liever alleen een hand schudt."

Onzekerheid over het moment van trakteren voorkom je door even naar je leidinggevende te stappen, zegt de etiquette-expert. "Leg uit dat je jarig bent en graag wil trakteren. Daarmee geef je de baas ook de kans om van dat moment iets speciaals te maken." Zorg in ieder geval dat je het werk niet stoort, zegt van Leggelo, dus bewaar de traktatie voor een pauze. Jarig zijn is iets feestelijks, maar het is wel je werk.

"Een traktatie in de pauze en felicitaties zijn voldoende. Niet de hele dag hoeft in het teken te staan van de verjaardag van een collega."

Een jarige collega? Dit zijn de ongeschreven regels:

  • Maak geen flauwe opmerkingen over de biologische klok, of iemands leeftijd in relatie tot zijn of haar seksleven.
  • Ben je een man? Wacht even met zoenen, en kijk of de jarige zelf haar wang aanbiedt
  •  Is er een gezamenlijk cadeau? Zorg dat er een feestelijk moment van wordt gemaakt, waarbij één iemand het woord neemt.
  • Ouderwets maar waar: vraag dames niet naar hun leeftijd.
  • Ben je leidinggevende? Zorg voor een bloemetje, of desnoods een kaartje op iemands bureau.
  • Zijn er mensen op de afdeling die niet mee hebben gedaan met het gezamenlijke cadeau? Geef er dan geen kaart met namen bij, dat is een onnodige steek onder water en getuigt van weinig teamspirit.