Voor 140 beroepen is het moeilijk om mensen te vinden, meldde het UWV vrijdag. Behalve het bekende tekort aan leraren, programmeurs en wijkverpleegkundigen steekt een nieuwe trend de kop op. Ook voor beroepen met weinig eisen neemt de personeelskrapte toe. Waarom zijn sommige vacatures toch zo moeilijk te vervullen?

"Het zijn niet de meest aantrekkelijke beroepen: het salaris is over het algemeen laag", zegt Evert Verhulp, hoogleraar arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam over het tekort aan onder meer heftruckchauffeurs en steigerbouwers. Daardoor treedt marktwerking op; als er andere beroepen zijn waar mensen tegen een betere beloning ook aan de slag kunnen, zullen ze sneller daarvoor kiezen.

De economische gevolgen van de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt zijn aanzienlijk.

Een op de vier werkgevers kampt volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) met productieproblemen wegens het personeelstekort. Volgens het UWV is het bij bijna de helft van de vacatures lastig om geschikt personeel te vinden.

Op korte termijn kunnen werkgevers dus met hogere salarissen de benodigde arbeidscapaciteit aantrekken. Maar niet alleen het geld telt, ook het imago van een beroep speelt volgens Verhulp een belangrijke rol. En de meeste beroepen op de UWV-lijst hebben geen goed imago. "Neem een verkeersregelaar: daarvan is het beeld toch dat je een beetje een sigaretje staat te roken op een verlaten kruispunt of wordt uitgescholden."

Mensen hebben voorkeur voor zekerheid op lange termijn

Ook de arbeidsomstandigheden tellen mee. Verhulp: "Mensen trekken naar sectoren waar ze fatsoenlijk worden behandeld. Daarbij bestaat een voorkeur voor een toekomstbestendige baan die ze ook op de langere termijn zekerheid geeft."

Volgens hem moeten sectoren aan de slag om ook op de lange termijn hun imago op te vijzelen, zoals de zorg en de techniek al doen. "Ik heb bijvoorbeeld nog nooit een positieve reclame van een asbestverwijderaar gezien. Dat blijft een onaantrekkelijk vak: iemand die in een soort imkerpak de hele dag met levensgevaarlijke stoffen bezig is", zegt Verhulp.

Uit het werkgeversonderzoek van het UWV blijkt dat vier van de vijf werkgevers wel degelijk extra inspanningen leveren om mensen aan te trekken. Daarbij wordt vooral gebruik gemaakt van meerdere wervingskanalen. Het aanpassen van de arbeidsvoorwaarden wordt niet vaak genoemd door werkgevers.

Creatief nadenken over wervingsmethodes

"Voor sommige bedrijven is er weinig ruimte om die voorwaarden aan te passen, wegens cao's of concurrentie met andere bedrijven", zegt Katinka van Brakel, arbeidsmarktadviseur bij UWV.

Een kwart van de werkgevers verwacht dat het vervullen van vacatures alleen nog maar moeilijker gaat worden. "Het zou goed zijn als werkgevers iets creatiever gaan denken over hoe ze meer mensen kunnen werven", zegt Van Brakel. Ze doelt op scholing of andere doorgroeimogelijkheden en het inzetten van "onbenut arbeidspotentieel", oftewel mensen die al wat langer naar werk zoeken.

"Uiteindelijk zal het zo zijn dat als het salaris hoger wordt of het werk aantrekkelijker, ook meer mensen bereid zijn het te doen", meent Verhulp.