Met een minimumtarief van 16 euro per uur wil het kabinet voorkomen dat zelfstandigen tegen tarieven werken waarvan zij niet kunnen rondkomen, liet het kabinet maandag weten. Wie zijn die zzp'ers die voor minder dan 16 euro werken, en waarom?

Waarom niet, zegt Marcel van der Ploeg uit Franeker. "Op sociale media zie ik berichten langskomen van zzp'ers die zeggen: voor minder dan 25 euro kom ik mijn bed niet uit. Daar schrik ik van."

Van der Ploeg geeft kookdemonstraties in supermarkten, vertelt hij, en dat verdient bruto 14,02 euro per uur. "Ik ben voor mezelf gaan werken omdat ik niet meer pas in de Nederlandse werkcultuur. Ik werkte in de commerciële sector. En met laagopgeleide, vaak oude mensen veertig uur in een kantoor zitten: ik werd er doodongelukkig van."

Het geven van kookdemonstraties is verschrikkelijk leuk, zegt Van der Ploeg, en het uurloon van 14 euro vindt hij niet laag.

“Ik ben voor mezelf gaan werken omdat ik niet meer pas in de Nederlandse werkcultuur.”
Marcel van der Ploeg

"Ik werk zestien uur per week voor die 14 euro en verder heb ik soms klussen als dj. Ik vraag 300 euro voor een hele avond draaien, want als ik meer vraag word ik helemaal niet geboekt. Ik vind het prima, en ik kan ervan leven."

De vrijheid die je hebt als zzp'er heelt de wonden van dat lage loon, zegt Van der Ploeg. "Ik begrijp die exorbitante bedragen niet die sommige zzp'ers vragen. Laatst kreeg ik een boekhouder op bezoek. Na drie kwartier stuurde hij me een factuur van 85 euro! Daar moet ik de hele dag voor werken, heb ik hem uitgelegd. Ik wacht nog op z'n reactie."

'Ik probeer naam te maken'

Die bodem van 16 euro per uur is vergelijkbaar met het wettelijk minimumloon. Doel is voorkomen dat zzp'ers voor een te laag tarief worden ingehuurd en daarmee in armoede terechtkomen.

In 2017 had 8,6 procent van de zzp'ers een inkomen onder het bijstandsniveau, en dat is bijna vijf keer zo groot als werknemers met een vast contract (1,6 procent).

Ook Robin (22) werkt momenteel onder die drempel. Ze wil liever niet dat haar achternaam genoemd wordt, want de entertainmentbranche is al zo spaarzaam in het uitdelen van klussen.

Robin is pas afgestudeerd aan de Hogeschool voor de Kunsten waar ze Kunst en Economie studeerde. Haar hart ligt bij de muziekindustrie, vertelt ze, en om daar te komen blijft ze zoveel mogelijk in de entertainmentbranche werken.

'Veertien uur werk voor 100 euro'

Robin: "Ik geloof echt in de waarde van entertainment. Om een beetje naam te maken doe ik veel laagbetaalde klussen." De klussen die Robin doet: productie, helpen op draaidagen, televisiekandidaten begeleiden, interviews transcriberen.

"Soms werk ik als runner op een set. Daar krijg ik 100 euro bruto voor per dag, maar zo'n draaidag is soms wel veertien uur lang. Er gaat dan nog zo'n 35 procent af voor inkomstenbelastingen en ik moet btw afdragen. Daar komt nog eens bij dat dit werk niet echt mijn passie is."

“Het werk wordt gedaan door vrijwilligers in ruil voor een ticket of lunch.”
Robin, zzp'er in de entertainmentbranche

In de muziekbranche, waar Robins ambitie ligt, is het nog erger zegt ze. "Bij evenementen werken veel vrijwilligers als runner, voor hand- en spandiensten en zelfs om alles op te bouwen en af te breken. Ze vinden het leuk en krijgen in ruil een crewlunch of een ticket."

De bodemprijs die Koolmees bedacht vindt Robin een stap in de goede richting. "Er is absoluut iets mis in de entertainmentbranche en deze regel kan potentiële opdrachtgevers opvoeden. Ik bouw intussen ervaring op en over een tijd kan ik zeggen: dit is mijn ervaring, en die kun je voor een redelijk bedrag kopen."

Passie voor journalistiek

Nog een onderbetaalde zzp'er is Tom, die ook zijn naam niet wil noemen. Hij werkte jarenlang als journalist bij De Persgroep voor een regionale krant.

"Ik deed weekenddiensten, redigeerde binnenkomende stukken van verslaggevers en bij spoednieuws tikte ik snel berichtjes en ik zocht er afbeeldingen bij. Ik verdiende 15 euro per uur, als zzp'er, en daar moet natuurlijk nog van alles vanaf. Ik had in de praktijk structureel te weinig geld, en leefde jaren op 't randje van de financiële afgrond."

“Of een extreem laag maandloon, of in de bijstand.”
Tom, journalist

Journalistiek, zegt Tom, is zo'n mooi vak, zijn passie, en hij voelt zich een onderzoeksjournalist in hart en nieren. "Ik had na mijn studie journalistiek de keuze: of freelancen voor heel laag maandloon en een cv opbouwen of in de bijstand en nooit meer aan de bak komen."

Sinds kort werkt Tom als contentmanager, en dat voelt als capitulatie, zegt hij. "Het is commercieel werk en er wordt door journalisten op neergekeken. Ik blijf hopen dat ik ooit weer in de journalistiek terechtkom, maar dan met een contract. Want dan verdien je prima."

"Ik heb regelmatig gesolliciteerd en steeds is dat bijna, maar net niet, binnen handbereik. Het idee van 16 euro is een doekje voor het bloeden, en doet niets aan het ware probleem. Kom met een basisinkomen, en maak de gezondheidszorg gratis."