Een mail van je werkgever die niet zo blij met je is, maar toch afsluit met een 😉. Of een uitnodiging voor een saaie vergadering vol feestemoji's, 🎈 en 🎆. Of het nou wel of niet leuk, gewenst en gepast is: smileys maken non-verbaal communiceren op z'n minst interessanter.

Kun je op het werk een formele email wat verlevendigen met een 👍? Of een kerstboompje erbij plakken in het juiste seizoen of kiezen voor praying hands als een collega iets naars meemaakt?

In het normale dagelijkse chatverkeer worden emoji's er te pas en te onpas bij gehaald, maar op de werkvloer bestaat hier twijfel over.

We vroegen het aan Lilian Stolk, de emoji-expert van Nederland. Zij deed grondig onderzoek naar de van oorsprong Japanse emoji's en schreef Het zonderwoorden-boek.

Waarom zijn we zo dol op emoji's?

"Onze taal wordt met die emoji's steeds beeldender. Een appje zonder een smiley erin voelt al bijna als kortaf. Het woord 'oké' in een mail kan heel onaardig overkomen. Stemt de afzender gewoon in, heeft hij weinig tijd of is hij niet zo blij met je? Tegenwoordig kun je een emoji echt missen", meent Stolk.

"Ik hoorde laatst van iemand dat ze steeds teleurgesteld is als ze een appje van haar vriend krijgt. Hij stuurt alleen een geschreven bericht, maar nooit een hartje. We zijn eraan gewend geraakt en emoji's hebben echt een belangrijke functie gekregen."

Welke dan?

"Een emoji is een belangrijk onderdeel van de boodschap die je wil overbrengen. Het geeft de non-verbale nuance weer die je niet kan geven in een online gesprek, terwijl die vanzelfsprekend aanwezig is in een face-to-facegesprek."

En hoe zit het met werk-e-mails en emoji's?

"Er is in 2017 onderzoek naar gedaan. Daaruit bleek dat mensen die smileys in een email gebruiken incompetent overkomen. Dat ging om het eerste zakelijke contact tussen twee mensen die elkaar niet kennen, dus niet tussen directe collega's", legt Stolk uit.

"Het is ook nog zo dat het lastiger is om via een e-mail emoji's te sturen. Daar moet je echt moeite voor doen en is dus niet hetzelfde als via Whatsapp even snel een grappige emoji bij je bericht plaatsen. Dus als een vreemde zoveel moeite doet om een emoji bij het bericht te zetten, is dat opvallend. Bovendien weet iemand die jou helemaal niet kent niet wat je met een emoji bedoelt en dat is in het zakelijk verkeer lastig."

Zoals de aubergine en de perzik?

"Laatst gaf ik mbo'ers een workshop over emoji's. Zij kenden allemaal de betekenis van de aubergine en perzik, maar volwassenen niet. Daar verbaas ik me over, omdat ik er vaak van uitga dat die dubbele betekenis inmiddels wel gemeengoed is geworden. Maar vooral de meer subtiele emoji's worden niet altijd opgepikt. Iemand vertelde me laatst dat ze de smirking face had gebruikt in een zakelijke mail, die met z'n ene mondhoek omhoog. Zij bedoelde er niks mee, maar die kan flirterig worden opgevat. Ze heeft toen nooit meer iets gehoord."

Kun je blind voor emoji's zijn?

"Als je veel op het internet bent en veel whatsappt, dan begrijp je wel wat er wordt bedoeld. De generatie boven mij appt alleen met hun kinderen en niet met leeftijdsgenoten. De nuances zijn zo klein en de emoji's zelf zijn ook zo klein, dat het lastig is om dan precies te snappen wat er wordt bedoeld", vertelt Stolk.

"Mijn moeder stuurde laatst een berichtje over mijn oma. Ze had haar arm gebroken en de tears of joy emoji stond erbij. Toen ik vroeg waarom, zei ze dat er twee tranen bij stonden, dus dubbel verdrietig", herinnert de emoji-expert zich.

"Maar niet iedereen is visueel ingesteld. Een felicitatie op Facebook, via e-mail of chat met alleen 'gefeliciteerd' of nog erger: 'HBD' vind ik onaardig en saai, maar zo is het niet altijd bedoeld."