Vrouwen verdienen nog altijd stelselmatig minder dan mannen. In de afgelopen vijftien jaar is dat gat niet kleiner geworden. "Ik raad alle vrouwen aan: zoek uit hoe het met de salarissen van jouw collega's zit", zegt auteur en coach Monic Bührs in de week van Internationale Vrouwendag.

Aan het begin van haar carrière ontdekte Elisa de Groot (55) dat haar collega maandelijks meer geld op zijn rekening kreeg dan zij. Ze waren op dat moment beiden senior organisatieadviseur, zijn even oud en hadden dezelfde opleiding achter de rug. En toch verdiende de collega maandelijks 1.000 gulden meer. Het enige verschil: de collega was een man.

Voor de sceptici onder ons: de loonkloof is nog steeds een feit. Voor hetzelfde werk en met dezelfde ervaring verdienen vrouwelijke werknemers in het bedrijfsleven 7 procent minder dan hun mannelijke evenknie. Bij de overheid is dat verschil 5 procent, berekende het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

“Vrouwen zijn bang dat onderhandelen onderlinge relaties schaadt.”
Monic Bührs

"De belangrijkste oorzaak: mannen onderhandelen beter", zegt Bührs, samen met De Groot auteur van het boek Onderhandelen voor vrouwen. Eigenlijk zijn de meeste vrouwen op alle gebieden beter in onderhandelen, behalve als het henzelf betreft. "Dan zijn ze bang dat het de onderlinge relaties schaadt", volgens Bührs.

Loonsverhoging op zak, mét terugwerkende kracht

Weet je dat je mannelijke collega meer verdient dan jij? Dan staat je volgens Bührs maar één ding te doen: "Stap naar je leidinggevende en zeg dat je minstens evenveel wil verdienen als je collega."

“Hij bleek niet eens te weten dat er een beloningsverschil was.”
Elise de Groot

Dat deed De Groot ook. Ze verzamelde reviews bij verschillende klanten en klopte ermee aan bij haar manager. Binnen tien minuten stond ze weer buiten met een loonsverhoging op zak. Óók voor de zestien maanden waarin ze minder had ontvangen. "Ik dacht steeds: het ligt aan mij. Maar hij bleek niet eens te weten dat er een beloningsverschil was."

Bittere nasmaak

Janneke (38), die liever anoniem wil blijven, heeft er een bittere nasmaak aan overgehouden. Als projectmanager bij een communicatiebedrijf had ze een goede band met haar collega's, waardoor ze ontdekte dat twee van de mannen - met precies dezelfde functie en ervaring - maandelijks 500 euro meer kregen dan zij. "Zij hadden gewoon beter onderhandeld. Maar mijn bazin zei: 'Oh, maar zij functioneerden ook altijd beter. Nu zijn jullie op hetzelfde niveau.'"

“Achteraf heb ik ook spijt dat ik bij de onderhandeling niet hoger heb ingezet.”
Janneke

Ze kreeg de gevraagde loonsverhoging en werd een half jaar later zelfs manager van het hele team. "Ik ben nog steeds verbluft dat ze het op mijn functioneren gooide. Achteraf heb ik ook spijt dat ik bij de onderhandeling niet hoger heb ingezet en ook met terugwerkende kracht verhoging heb gevraagd. Maar ik was nog niet zo ervaren."

Vrouwen en mannen vragen even vaak om een salarisverhoging, bleek uit een onderzoek onder 4.600 Australische werknemers. Het is de uitkomst die verschilt. Dat bevestigt een enquête van het FNV uit 2017: mannen stappen anderhalf keer vaker met succes de onderhandelingsruimte uit dan vrouwen.

Dit kun je doen om te slagen bij de onderhandeling:

  • Onderhandelen is één groot spel. Ken de regels, weet wat je wil en zie er de lol van in. "Sometimes you win, sometimes you lose. Dat geeft niets, dan probeer je het over een paar maanden weer", volgens Bührs.
  • Eén 'nee' is geen 'nee'. Een onderhandeling heeft verschillende rondes, dus het is niet handig om gelijk al je kaarten op tafel te leggen. Noem je eis en het eerste argument waarom je dat bedrag waard bent. Bührs: "Sommige vrouwen kunnen een 'nee' te snel als een harde grens interpreteren, terwijl het voor veel mannen juist het begin van het onderhandelingsspel is." Klim na een tegenargument dus terug in de ring en speel je volgende kaart.
  • Dwing respect af door te onderhandelen. Bührs hoort vaak dat het vrouwen niet om het geld gaat, dat ze al blij zijn met de nieuwe functie. "Maar als je stevig onderhandelt, verdien je respect bij je organisatie. Het betekent: als deze persoon dit voor zichzelf kan, kan ze het ook voor de organisatie."
  • Bedenk wat je wil verdienen. "En ga daar dan boven zitten, want anders valt er niets te onderhandelen", aldus Bührs. Bedenk ook een ondergrens. Een goede manier om erachter te komen wat je waard bent, is om te gaan rondshoppen bij andere bedrijven. En het versterkt je onderhandelingspositie als je een goed bod achter de hand hebt. Als jouw werkgever je kwijtraakt, kost het hem of haar nog veel meer om een vervanger te vinden.
  • Gooi er een grap in. Laat eerst maar eens zien dat je het kunt, dan hebben we het wel over een salarisverhoging, is volgens Bührs een veelgehoord argument. Reageer daarop met humor: "Als je een zak chips koopt in de supermarkt moet je hem ook gelijk afrekenen en niet alleen als je de chips lekker vindt."