Zeven jaar hield hij het vol, maar nu ziet elektricien Tom van Kuijen zijn tijd als ondernemer als een grote mislukking. "Het heet eenmanszaak. Maar in de bouw betekent dat niks anders dan een verkapt dienstverband."

Het besluit om een eigen bedrijf op te starten was uit nood geboren. Klachten na een operatie, in combinatie met overspannenheid, zorgden ervoor dat Van Kuijen het niet vol kon houden als technicus in een ziekenhuis. De arboarts vond van wel en zei dat hij weer aan het werk moest. Uiteindelijk had Van Kuijen geen andere keus dan zelf opstappen.

Een eigen klusbedrijf starten leek een goede nieuwe stap. Het was 2011 en de media stonden vol positieve verhalen over zzp'ers, herinnert hij zich. Nu, acht jaar later, heeft hij net zijn bedrijf stopgezet. Financiële schulden en twijfels over de toekomst blijven over.

Het besluit om ondernemer te worden was een grote vergissing, zegt Van Kuijen: "Als ik wist wat het inhield, had ik het nooit gedaan. Mensen noemen het trouwens zzp'er, en dat irriteert me. Ik wilde altijd ondernemer zijn, dat vind ik iets heel moois. Voor mij is een zzp'er iemand die wordt ingehuurd op korte termijn, die geen gezag heeft over werkuren en die niet op tijd betaald wordt. Dat is vaak het geval in de bouw."

Welke negatieve verrassingen kwam je tegen als ondernemer?
"Je moet heel diepe zakken hebben om alles goed voor elkaar te krijgen. Dat hebben de meeste mensen niet. Het is lastig om een verzekering af te sluiten en de voorwaarden zijn echt niet goed voor kleine ondernemers."

"Ik was op zoek naar een arbeidsongeschiktheidsverzekering en heb wat offertes ontvangen. Het zou me 700 euro per maand kosten, dat was simpelweg niet te betalen. Die verzekeraars willen je gewoon niet hebben, met mijn beroep."

"Op een gegeven moment had ik zo veel klanten dat ik de facturatie moest uitbesteden. Andere mensen hebben vaak een partner die de administratie doet, die had ik niet. Daar gingen dingen mis en ik werd niet op tijd betaald door klanten. De ene financiële tegenslag leidde tot de andere."

Wat verwachtte je van het ondernemerschap?
"Enorm veel. Mijn visie was altijd een bedrijf opzetten waarmee je kunt groeien en mensen kunt aannemen. Dat is voor mij serieus ondernemerschap."

"Ik was ziek toen ik begon met het bedrijf en heb enorm moeten knokken om overeind te blijven. Ik had last van paniekaanvallen en een hoge bloeddruk. Maar ik denk dat het toen het beste voor mij was om te herstellen na jaren van pijn. Ik kon niet doorgaan bij mijn oude baan. Nu kreeg ik de ruimte om terug te krabbelen."

"Achteraf ben ik niet per se negatief over ondernemen. Maar ik zeg tegen mensen dat ze vooraf alles goed op papier moeten zetten en hun beslissing eerst moeten bespreken met hun omgeving. Schets het niet mooier dan het is."

Na zeven jaar als ondernemer zou je denken dat je het aardig onder de knie hebt.
"Niemand ziet wat er achter de schermen gebeurt. Bepaalde problematiek zal altijd blijven. Vooral de financiële onzekerheid en de verzekeringen. Je moet je afvragen hoeveel dit allemaal oplevert in verhouding tot de uren die je erin steekt. Soms moet je twaalf uur per dag werken. Op het einde had ik wel een redelijk uurtarief, maar wat je overhoudt is nog steeds niet genoeg."

"Het ondernemerschap heeft ook mooie dingen gebracht. Ik weet dat ik een doorzetter ben. Maar je moet niet alleen je rekeningen en schulden kunnen betalen. De financiële klappen hebben heel veel energie gekost."

Hoe kom je nu rond?
"Ik zit in de bijstand en ben bezig met solliciteren. Ik heb eigenlijk nooit de tijd gehad om volledig te herstellen van mijn overspannenheid, omdat ik in mijn hoofd zo lang zorgen over de centen heb gehad. Gelukkig heb ik familie en vrienden die me helpen om de financiële klappen op te vangen."

Wat heeft het ondernemerschap gedaan met jou als persoon?
"Ik heb me veel ontwikkeld, vakinhoudelijk en ook persoonlijk. Mijn netwerk, doorzettingsvermogen en sociale vaardigheden zijn allemaal beter geworden."

"Het heeft ook kanten van mezelf naar voren gebracht die ik niet wilde zien. Als je achter geld moet aangaan, moet je een andere pet op doen. Daar word ik niet gelukkig van."