Een pijnlijke break-up en iedere ochtend je ex bij de koffieautomaat tegenkomen, of collega's die de werksfeer verpesten met hun kleffe gedrag. Voordat je morgen de liefde aan een collega verklaart, kan het best slim zijn eerst te bezinnen én de regels in het personeelshandboek door te nemen.

Het is logisch dat grote organisaties liefde op het werk vaak verbieden, zegt mediator en vertrouwenspersoon Pascal Tulling van Dé Arbeidsmediators. "In de praktijk wordt het meestal toch gedoogd. Het is ook gewoon leuk als mensen elkaar vinden, en de problemen komen vaak pas als de liefde voorbij is."

De wet zegt niets over het hebben van een romantische relatie op de werkvloer, zegt Tulling. Toch heeft bijna elk bedrijf er wel iets over opgenomen in de gedragsregels. Grote bedrijven, zoals overheidsinstellingen en banken, verbieden zo'n relatie vaak.

"Wij raden aan om onmiddellijk als het tot een relatie komt een gesprek te voeren met de leidinggevende. Die zal waarschijnlijk aangeven er geen last van te willen hebben of er zo min mogelijk van te willen merken. Het zal niet direct aanleiding zijn voor ontslag."

'Je bent verliefd en verwacht niet dat het pijnlijk wordt'

Met zo'n gesprek voorkom je geen problemen, want in het begin is het allemaal leuk; je bent verliefd en verwacht niet dat het nog weleens pijnlijk kan gaan worden, zegt Tulling. "Iedereen belooft dat het leuk blijft en goed gaat, maar zodra er heftige emoties in het spel zijn, kom je al snel in een conflictueuze situatie."

Een relatie op je werk? Nooit aan beginnen, zegt Sammy (60). "Ik werkte als boekhouder bij een groot ICT-bedrijf. Mijn man, met wie ik toen al een relatie had, zocht een stageplek. Laat hem maar komen, zei mijn baas, en na zijn stage werd hij aangenomen."

Vooral voor collega's was dat vervelend, zegt Sammy. Het stel ruziede thuis, en dat was voelbaar. "Gezellig hier, zeiden onze collega's als we weer ruzie hadden. Onze bureaus stonden ook in één kamer. Het was er net een koelkast, met die boze blikken over en weer."

'Mijn man kreeg de wind van voren over mijn ontslag'

Na een tijdje werd haar man naar een andere afdeling verplaatst, vertelt Sammy. "Toen ging het beter, maar kregen mijn baas en ik een enorm arbeidsconflict. Ik nam schriftelijk ontslag terwijl mijn baas op vakantie was en zorgde dat mijn opzegtermijn in zijn vakantie viel. Toen hij terugkwam en erachter kwam, moest mijn man het ontgelden."

"Hij kreeg de wind van voren en er werd van hem verwacht te onderhandelen over mijn ontslagvergoeding. Inmiddels werk ik niet meer en is mijn man ergens anders kostwinner. Ideaal."

Door geliefden veroorzaakte conflicten zijn ook voor collega's stressvol, zegt Tulling. "Vaak is een van de twee nog niet klaar met de relatie, en de ander wel. Degene die zich belazerd voelt maakt de ander zwart, gaat bondjes smeden met collega's en zorgt voor een ongewenste sfeer."

'Bij jonge mensen is het drie keer snikken en doorgaan'

Wat ook voorkomt, zegt Tulling, is een verlaten man of vrouw die de ander stalkt en voor ellende zorgt.

"Natuurlijk verschilt dat per situatie en per sector. Zit je in een team met allemaal jonge mensen van net twintig, dan is het drie keer snikken en doorgaan. Het wordt een ander verhaal als er kinderen bij zijn betrokken, of een gebroken huwelijk."

Twee oud-cliënten van Tulling werkten samen terwijl ze in een scheiding lagen; de één werkgever, de ander werknemer.

"Een van de twee voelde zich verlaten en had het meest pijn en verdriet van de scheiding. Uiteindelijk is er dankzij mediation een vaststellingsovereenkomst opgesteld en is een van de twee vertrokken. Dat kostte de ex-partner, die ook de werkgever was, enorm veel geld."

En als het niet uitgaat?

  • Sandra (50): "In 1986 leerde ik mijn man kennen in de supermarkt waar we allebei een bijbaantje hadden. Het was geen liefde op het eerste gezicht. We gingen na het werk vaak naar de bibliotheek om een plaat te luisteren en we ruilden cassettebandjes. En na een tijdje, tussen het maandverband en de boter, sloeg de vonk over. Mijn man was niet zo assertief, en ik heb hem na mijn werk in een kroeg in Zaandam versierd. In 1993 zijn we getrouwd en we hebben nu drie kinderen. Het geheim? Je man niet willen veranderen. Veel vrouwen willen dat, en dan zeg ik: keep dreaming."
  • Ayla (32): We werkten allebei op de Zuidas. Binnen een jaar gingen we van collega's naar vrienden en toen geliefden. Toen mijn vriend ontslag nam, gingen we samenwonen. Want om van zo veel samen zijn terug te gaan naar elkaar af en toe 's avonds en het weekend zien, vonden we heel moeilijk. Inmiddels werken we weer samen, maar allebei vanuit huis. We zien elkaar dus erg veel, maar dat gaat ons makkelijk af. We hebben elkaar leren kennen in die werkdynamiek en het is dus niet lastig of raar om elkaar in een zakelijke rol te zien. Onze enige valkuil is dat we onszelf moeten dwingen af en toe die workflow uit te zetten. Ik ben nu in verwachting van ons eerste kindje."