Werknemers en werkgevers kiezen er steeds vaker voor om flexibel te werken. Werk je vanuit een luid café tot elf uur 's avonds, of begin je 's ochtends om 7 uur in pyjama vanuit huis? Het kan allemaal, als je de deadline maar haalt.

Ons land telt inmiddels ruim een miljoen zzp'ers, zelfstandigen zonder personeel, en dat aantal stijgt nog elk jaar. Voor bijna 900.000 mensen in deze groep is het hun belangrijkste inkomstenbron, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het gaat om mensen uit allerlei leeftijdsgroepen en sectoren.

Een deel van deze groep werkt vanuit huis, anderen zoeken elders een plek om deadlines te halen; van koffietenten tot bibliotheken en van cafés tot gehuurde kantoorruimtes. Vooral in die laatste sector groeit het aantal hard.

Van locaties waar per uur een bureau te huur is tot werkkamers of vergaderruimtes die voor een dag beschikbaar zijn; sites als kantoorruimtevinden.nl, Launchdesk en Skepp bieden duizenden opties door het hele land.

Groeiende interesse in het flexwerken

De flexwerktrend waaide de in de jaren negentig over uit Scandinavië. Ook de komst van vele technologische ontwikkelingen hielp bij het ontwikkelen van de flexibele werkplek; iedereen is altijd en overal bereikbaar.

Marianne Sturman is oprichter van Moneypenny, aanbieder van personeel op afstand. Het bedrijf heeft geen kantoor en werkt met werknemers die vanuit een zelfgekozen locatie werken. Sturman ziet die verandering al jaren en adviseert bedrijven over het nieuwe werken.

"De interesse in het onderwerp groeit nog steeds. Vooral in 'remote working'." Werknemers van een bedrijf werken elders, vanuit de plek die zij zelf kiezen. "Als er trainingen zijn of afspraken met klanten, dan wordt er een ruimte gehuurd bij een aanbieder."

Ook zzp'ers huren een bureau of kantoor om vanuit te werken of te vergaderen. Al ziet Sturman ook de opkomst van mooie thuiskantoren. "Mensen hebben soms een prachtig minikantoor in de tuin, als een tiny house, maar dan om te werken."

Niet iedereen vindt deze alternatieve werkplekken professioneel, aldus Sturman. "Maar de visie die we hebben op wonen, werken en het inrichten van ons leven evolueert enorm."

Bij de ene loopt alles meer door elkaar heen, terwijl de ander werk en privé netjes gescheiden houdt. "Flexibiliteit is iets persoonlijks, het gaat om zeggenschap hebben." Kies dus voor de stijl die je past, vertelt ze haar klanten.

Hoe pak je flexibel werken aan?

Wie een andere manier van werken overweegt, moet daar dus goed over nadenken. Hoe richt je als zzp'er je werkdag in om deze voor jou zo soepel mogelijk te laten verlopen? "Een thuiskantoor werkt niet voor iedereen. Sommigen krijgen er niet genoeg impulsen, terwijl anderen weer niets voor elkaar krijgen in een koffietent waar van alles gebeurt."

“Een thuiskantoor werkt niet voor iedereen.”
Marianne Sturman

Als Sturman bedrijven advies geeft over hoe een overstap aan te pakken, vraagt ze eerst naar de visie erachter. "Is het interessant voor de werkgever en kan er bijvoorbeeld meer personeel worden aangenomen op die manier? Of kan flexibilisering een zzp'er ook helpen om het product of de dienst te verbeteren?"

Daarna moeten bedrijven nadenken over hoe het management de werknemers gaat aansturen. "Als je in teams werkt, kunnen zij gezamenlijk bepalen hoe er flexibeler gewerkt kan worden. Dan maak je afspraken over hoe vaak je elkaar ziet, hoe er wordt gecommuniceerd en hoe informatie wordt gedeeld."

Geen goed of fout

In deze kwestie is geen sprake van goed of fout. "Je kunt je veranderingen altijd blijven aanpassen naar je eigen wensen en behoeftes."

Dat geldt ook voor zzp'ers. Zij hebben uiteraard zelf de controle over hun agenda en planning. Voor hen is het vooral zaak om uit te vinden welke werkomstandigheden bij hen de grootste productiviteit naar boven haalt.

Wisselende uitkomsten in onderzoek naar flexwerken

Uit onderzoeken naar de effecten van flexwerken blijkt dat er nog geen eenduidige conclusie is. Waar de ene studie aantoont dat het tot positieve effecten op de prestaties en het welzijn leidt, laten andere studies een negatiever geluid zien.

Een promotieonderzoek van Christina Wessels aan de Erasmus Universiteit wees in 2017 uit dat twee groepen, waarvan de ene was geswitcht naar flexwerken en de andere groep niet, uiteindelijk geen andere resultaten boekten. Ook in de betrokkenheid en productiviteit zaten geen verschillen.

“Bij bedrijven die de routine loslaten, komt 80 procent van het personeel alsnog naar kantoor.”
Marianne Sturman

Wel kunnen er betere resultaten worden behaald vanuit flexibel werken als de zzp'er of werknemer pro-actief te werk gaat bij het inrichten van het werk. Dit wordt als een vorm van zelfregulerend gedrag gezien en draagt op een positieve manier bij aan de manier waarop werk en privé worden afgestemd.

Er is daarnaast ook een groep die hun manier van werken niet aanpast als er meer flexibiliteit wordt toegestaan. Dat ligt volgens het onderzoek aan het feit dat mensen behoefte hebben aan routine.

Dat beaamt ook Sturman. "Bij bedrijven die de routine loslaten, komt 80 procent van het personeel alsnog naar kantoor. Daar kiezen ze zelf voor. Wees dus niet bang dat je elkaar helemaal niet meer ziet. Er is volop ruimte voor een tussenweg."

Het kan volgens Wessels daarnaast tot 37 maanden duren voordat werknemers die flexibiliteit volledig ervaren.

Ontwikkelingen voor de toekomst

Sturman verwacht dat er de komende jaren vele innovaties zullen worden doorgevoerd in de wereld van de flexplek. "Je hoort bijvoorbeeld dat mensen elkaar niet kunnen vinden op grote flexpleklocaties. Er zullen dus vast toepassingen komen om te kunnen zien waar iemand zit."

Ook zullen er meer methodes worden ingezet om het contact met anderen te verbeteren. "Denk aan videobellen, het gevoel dat je echt met iemand in overleg bent. Dat gebeurt mogelijk zelfs met hologrammen, zodat iemand echt 'naar je toe komt'."

“Van cruises tot werkplekken op een ander continent. De sky is the limit”
Marianne Sturman

Ook denkt de expert dat aanbieders meer zullen inzetten op de groene trend en meer bezig gaan met het ontwikkelen van gezonde werkplekken, met een goede luchtkwaliteit en goed licht.

Er zijn inmiddels ook evenementen waar mensen die hun vak overal ter wereld kunnen uitvoeren samenkomen, aldus Sturman. "Van cruises tot werkplekken op een ander continent. The sky is the limit."