NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: 'Knap zijn is slecht voor de carrière van een man.'

Oordeel: onwaarschijnlijk

Axed en Metrotime.be hadden begin deze maand slecht nieuws voor knappe mannen. Hun mooie uiterlijk zou hun carrièrekansen aanzienlijk verkleinen. Mannelijke managers zouden bij een sollicitatieprocedure knappe mannen vaker niet aannemen, omdat ze hen als een bedreiging zien.

Waar komt het vandaan?

De bron van het nieuws is een internationaal onderzoek dat in 2015 werd gepubliceerd. In het onderzoek werd bekeken wat de invloed is van aantrekkelijkheid op de kans dat iemand wordt aangenomen. Ook keken de onderzoekers of het uitmaakt of degene die de kandidaat aanneemt in de toekomst moet samenwerken met de sollicitant of dat er juist te verwachten valt dat iemand met de nieuwe collega moet gaan concurreren.

Dit werd in vier verschillende experimenten getest. In alle experimenten waren de sollicitanten net zo gekwalificeerd voor de baan, ze verschilden alleen in de mate van aantrekkelijkheid.

Uit de experimenten bleek dat knappe mannen competenter werden gevonden dan onaantrekkelijke mannen. Dit gold niet voor vrouwen; aantrekkelijkheid had in dit onderzoek geen invloed op hoe competent een vrouw werd gevonden.

Dat aantrekkelijke mannen competenter werden gevonden, verklaart waarschijnlijk grotendeels waarom de kans dat knappe mannen werden aangenomen per werksituatie verschilde; als de deelnemers aan het experiment met de sollicitant moesten gaan samenwerken, dan had een aantrekkelijke man een grotere kans om te worden aangenomen.

Maar, als de sollicitant een concurrent zou gaan worden, dan werd er eerder gekozen voor een minder aantrekkelijke man. Voor vrouwen werd niet gevonden dat aantrekkelijkheid kan helpen of kan tegenwerken bij het krijgen van een baan.

Klopt het?

Knap zijn lijkt dus niet altijd ongunstig voor mannen. Er zijn alleen aanwijzingen dat als degene die de sollicitatieprocedure leidt later met je moet gaan concurreren, het handiger is om als man niet heel knap te zijn. Maar aangezien een knappe man volgens dit onderzoek ook competenter wordt gevonden, valt volgens de onderzoekers te verwachten dat mooie mannen over het algemeen juist voordeel hebben van hun uiterlijk.

Dit vond het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een onderzoek uit 2014 ook. Het is volgens het SCP gunstig om aantrekkelijk te zijn: je kans om uitgenodigd te worden voor een sollicitatiegesprek is zo'n 20 procent groter als je knap bent. Zowel mannen als vrouwen hebben volgens dit onderzoek voordeel van een aantrekkelijk uiterlijk. Bij werk als verkoper in een boeken- en kantoorwinkel was uiterlijk zelfs belangrijker dan opleiding of werkervaring.

Cretien van Campen van het SCP vertelt dat toen begonnen werd aan dit onderzoek bekend was dat mensen met een aantrekkelijk uiterlijk gemiddeld meer verdienen. "Maar het was onduidelijk of aantrekkelijkheid ook de directe oorzaak was van dit verschil. Een andere verklaring kan bijvoorbeeld zijn dat knappe mensen vaker gezond zijn en daarom meer uren kunnen werken en dus meer verdienen."

Ook had van Campen verwacht dat werkervaring en opleiding belangrijker zouden zijn dan aantrekkelijkheid in sollicitatieprocedures. Dit bleek dus in het SCP-onderzoek niet altijd het geval.

Er is niet onderzocht waarom aantrekkelijkheid zo belangrijk was bij de keuze van een sollicitant. "We zagen dat naast aantrekkelijkheid, ook zelfvertrouwen de kans om uitgenodigd te worden voor een sollicitatiegesprek sterk vergrootte. Ik verwacht daarom dat mensen uitstraling in het algemeen belangrijk vinden bij het selecteren van sollicitanten."

Het SCP-onderzoek had wel zijn beperkingen. Zo werden er maar twee beroepen onderzocht, die van winkelmedewerker en consultant. Ook waren de deelnemers aan het onderzoek willekeurig gekozen. Veel van de mensen, die uit de sollicitanten moesten kiezen, maken in het dagelijks leven geen beslissingen over wie er wordt aangenomen en wie niet. Wellicht maken getrainde managers of hr-medewerkers andere beslissingen dan willekeurige Nederlanders.

Soms kan aantrekkelijkheid nadelig zijn

Er is nog een aantal onderzoeken dat erop wijst dat in sommige gevallen aantrekkelijkheid toch de kansen bij een sollicitatie kan verkleinen.

Een onderzoek uit 2011 liet bijvoorbeeld zien dat mensen die geen groot zelfvertrouwen hebben minder snel kiezen voor een knappe sollicitant als deze van hetzelfde geslacht is. Maar ook meerdere andere onderzoeken hebben, net zoals het SCP, laten zien dat knap zijn over het algemeen positief is voor je kansen op de arbeidsmarkt.

Conclusie

Er zijn aanwijzingen dat in sommige gevallen knap zijn, als man, je kansen in een sollicitatieprocedure verkleint. Maar over het algemeen komt uit onderzoek naar voren dat knappe mannen competenter worden gevonden en meer verdienen.

Om deze reden is het onwaarschijnlijk dat knap zijn echt de carrière van mannen schaadt.

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.