BRUSSEL - Europees commissaris voor Sociale Zaken Wallström gaat onderzoeken of een Brits wetsvoorstel voor de toegang van werknemers op de arbeidsmarkt niet in strijd is met EU-regels. Groot-Brittannië wil bijvoorbeeld Poolse werknemers de eerste twee jaar na uitbreiding van de Europese Unie op 1 mei geen recht op een uitkering geven als zij hun baan verliezen.

”Voor ons geldt het principe van non-discriminatie”, aldus dinsdag een woordvoerster van de Europese Commissie. Tijdelijk eurocommissaris Wallström, die invalt voor haar Griekse collega Diamantopoulou, wil daarom de maandag gepresenteerde Britse wet toetsen aan de Europese regels. EU-experts stelden dinsdag echter al dat Groot-Brittannië met het wetsvoorstel de Europese afspraken met voeten treedt.

Eigen arbeidsmarkt

De regering-Blair wil in principe meteen vanaf de uitbreiding de eigen arbeidsmarkt openstellen voor werkkrachten uit de tien nieuwe EU-lidstaten. Zij zijn echter alleen welkom als zij een arbeidscontract kunnen overleggen. Vervolgens zouden zij bij ontslag geen recht hebben op een werkloosheidsuitkering, waar een Nederlandse of Spaanse werknemer wel financiële steun krijgt in Groot-Brittannië.

De Britten zouden daarmee discrimineren tussen EU-burgers, zo vermoedt de Europese Commissie, die echter voorlopig nog niet zegt dat Londen in strijd met de EU-wetten handelt. De regering-Blair gaat echter wel verder dan Nederland en andere EU-lidstaten als Duitsland die gedurende de eerste twee jaar na toetreding van de nieuwe landen de grens (deels) sluit voor nieuwe arbeidskrachten uit Oost-Europa.

Die termijn is met nog eens drie en daarna nog eens twee jaar te verlengen. Nederland handelt daarmee overigens niet in strijd met Europese afspraken omtrent de uitbreiding. De Britten en de Ieren zijn eigenlijk de enigen die de arbeidsmarkt redelijk ver willen openstellen.

Gesloten arbeidsmarkt

Gezien het grote aantal huidige lidstaten dat de grens afschermt, toont voorzitter Prodi van de Europese Commissie zich volgens diens woordvoerder ‘bezorgd’ over de werking van de open arbeidsmarkt binnen de EU. Regeringsleiders van de nieuwe lidstaten willen de kwestie ook opbrengen tijdens de komende Europese top, eind maart.