Lerarentekort dringt door in alle onderwijssectoren

DEN HAAG - De omvang van het lerarentekort is aanzienlijk en het aantal vacatures zal de komende jaren nog toenemen. Dat geldt niet alleen voor het basis- en voortgezet onderwijs maar ook voor het beroepsonderwijs, de volwasseneneducatie en het hoger onderwijs.

Dat stelt de Inspectie van het Onderwijs in het woensdag verschenen Onderwijsverslag 2002. Het ernstigst zijn de tekorten op scholen die de Inspectie als zwak beoordeelt. In het speciaal onderwijs en op scholen van het voorbereidend middelbaar beroepsponderwijs, de mix van mavo en beroepsonderwijs, zijn de tekorten relatief groot.

Voor het derde achtereenvolgende jaar komt het lerarentekort als het voornaamste probleem uit het jaarverslag van de Inspectie naar voren. Twee jaar geleden al signaleerde de toezichthouder dat het tekort duidelijk waarneembare gevolgen voor de kwaliteit van het onderwijs had. Vorig jaar constateerde de Inspectie dat vooral scholen in de grote steden en scholen met veel allochtone leerlingen last hebben van het lerarentekort.

In de komende drie, vier jaar zijn 53.000 nieuwe leraren nodig. De reguliere opleidingen leveren minder dan een derde van de benodigde krachten. De stijgende belangstelling om als zij-instromers aan de slag te gaan, de groeiende interesse voor deeltijdopleidingen en de inzet van klassenassistenten verzachten de druk op de arbeidsmarkt. De Inspectie constateert dat die factoren een positief effect op de kwaliteit lijken te hebben.

Volgens de Inspectie blijkt het merendeel van alle scholen, afgezien van instellingen in het hoger onderwijs, niet in staat de kwaliteit van het onderwijs goed te kunnen evalueren en te verbeteren. Een meerderheid werkt wel aan verbeteringen, maar dat gebeurt weinig systematisch. Een uitzondering maakt de Inspectie voor het hoger onderwijs, dat al een lange traditie van zelfevaluatie en visitatie kent.

In een inleiding op het jaarverslag maakt inspecteur-generaal C. Kervezee zich zorgen over de spijbelaars en drop-outs. De meeste van hen komen uit het vmbo. Het klimaat op school is agressief en het lerarentekort tikt er hard aan. Een systeem dat vroeg waarschuwt voor misstanden (onder meer een zorgvuldige verzuimregistratie) moet er voor zorgen dat scholen daar een antwoord op hebben. Kervezee roept op tot een gecombineerde aanpak van jeugbeleid en schoolbeleid.

Tip de redactie