Werkgevers in België gaan steeds verder met het inhuren van privé-detectives om hun personeel in de gaten te houden.

Dat staat in het verslag van een Belgische Kamercommissie, meldt de Vlaamse zakenkrant De Tijd.

Volgens Jan Capelle, die namens het Belgische ministerie van Binnenlandse Zaken verantwoordelijk is voor controle op detectives, zijn die praktijken "tamelijk wijdverspreid".

Detectives controleren bijvoorbeeld of lokale inkopers geen smeergeld aannemen van leveranciers. En ze gaan na of mensen niet stiekem voor concurrenten aan het werk zijn.

Maar niet alleen echte fraude wordt opgespoord. Zo bieden detectives zich aan om te onderzoeken of iemand wel een dure ontslagvergoeding verdient. Werkgevers huren hen dan in om negatieve informatie over het personeelslid te verzamelen. Met die bewijslast kunnen ze hun werknemer goedkoper ontslaan.

Ongemerkt

"De werknemers merken dat meestal niet. Dat gebeurt alleen toevallig. Zoals het kaderlid dat goedkoop ontslagen moest worden. Die man ontdekte louter toevallig een toestelletje onderaan zijn wagen om hem te volgen, en zo te betrappen op fouten", aldus Capelle.

Maar Corporate Fraud Investigators Belgium, een bedrijf dat fraudeonderzoek doet, zegt dat te veel transparantie ook kan tegenwerken. "Het wordt onwerkbaar als alle werknemers toegang moeten krijgen tot hun onderzoeksrapport. Bij interne onderzoeken kan dat extra sociale onrust veroorzaken. Bijvoorbeeld wanneer twintig mogelijke daders werden onderzocht voor een diefstal", laat het bedrijf weten.

Sommige grote bedrijven hebben zelfs hun eigen detectives in dienst. Capelle noemt bedrijven zoals Bpost, Belgacom, Carrefour en Coca-Cola. Een aantal grote bedrijven heeft er zelfs afspraken over gemaakt met hun personeel. Zo is er bijvoorbeeld de afspraak dat er bij elk verhoor door een detective ook iemand van de vakbond aanwezig mag zijn.

Vakbonden boos

De Belgische vakbond ACV maakt zich boos over de inhuur van detectives. "Privé-detectives horen niet thuis op de werkvloer. Dat is geen openbare plaats." Ook vakbond ABVV maakt zich zorgen over hoe ver de detectives gaan. Vaak moeten detectives werknemers ondervragen.

"Het gebeurt zelfs dat de werknemer niet eens mag bellen met andere personen, zelfs niet met zijn eigen familie. Dat mag het gerecht niet eens doen", zegt vakbondsman Alain Goelens.

De detectivewet in België stamt uit 1991 en is volgens Capelle erg verouderd. Zo staan er bijvoorbeeld geen regels in over hoe detectives mogen verhoren of observeren. Ook is er geen transparantie voor de mensen die gevolgd worden. Meerdere betrokken partijen willen dat er afspraken over detectives in cao's worden opgenomen.