AMSTERDAM – Degene die niet te beroerd is rotklusjes op te knappen en altijd vooraan staat als er overgewerkt moet worden, ziet waardering van anderen hiervoor wellicht als logisch gevolg. Onterecht, zo blijkt uit onderzoek, weldoeners worden veeleer met de nek aangekeken.

Mensen die voortdurend goed doen worden in de regel vervelend gevonden en de belangrijkste oorzaak hiervan is dat het engelachtige gedrag omstanders een rotgevoel bezorgt: ze voelen zich onder druk gezet om net zo onbaatzuchtig te zijn en krijgen last van gewetenswroeging.

Bovendien wordt aangenomen dat mensen die goed doen, de lat hoger leggen voor wat van alle betrokkenen verwacht wordt.

Dat is gebleken uit een serie psychologische onderzoeken, die onder meer uitgevoerd werd door professor Craig Parks. "De angst is dat de nieuwe standaard die de weldoener creëert, ervoor zorgt dat anderen er slecht bij afsteken", bevestigt Parks woensdag in de Daily Mail. "Het maakt daarbij niet eens uit dat het welzijn van de gehele groep wel vaart bij het onbaatzuchtige gedrag van één persoon. Wat objectief goed is, wordt dus subjectief als slecht ervaren."

Uit de groep

Parks, verbonden aan de Washington State University, en zijn onderzoeksteam verrichtten in totaal vier onderzoeken naar de reacties op weldoeners. Alle proefnemingen toonden aan dat edelmoedigen door anderen het liefst uit de groep gezet worden. Ook extreem egoïstische mensen laat men overigens graag links liggen.

De wetenschappers plannen nu vervolgonderzoeken om te achterhalen wat de motieven van onbaatzuchtige mensen zijn. Parks wil vaststellen of het ze daadwerkelijk om het groepsbelang te doen is, of dat andere motieven meespelen.

Het onderzoek (The Desire to Expel Unselfish Members from the Group) is opgenomen in vakblad Personality and Social Psychology.